TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/396
Browse
449 results
Search Results
Article The Effect of Cellulose Fibers Recovered from Primary Sludge on Concrete Performance(2026) Gul, Ayse; Erşan, Yusuf Çağatay; Yıldız, AzizeThe construction industry faces urgent pressure to adopt sustainable, low-carbon materials. Fiber reinforced concrete appears as a more sustainable alternative to conventional concrete due to its improved mechanical properties and durability. Commonly tested synthetic fibers do not provide holistic economic and environmental benefits. Wastewater treatment plants (WWTP) are emerging as resource recovery hubs for biopolymers like cellulose, offering an eco-friendly alternative to synthetic fibers. However, the application of sewage-derived cellulose fibers in cementitious composites remains under-explored. This study evaluates the integration of cellulose fibers, extracted from primary sludge of a WWTP as an alternative to synthetic fibers in concrete applications. We incorporated recovered cellulose fibers at a 0.2% w/w into concrete (0.5% v/v) and evaluated the fresh and hardened properties of this fiber reinforced concrete. While fiber addition reduced workability due to high water absorption, it significantly improved mechanical performance. Compressive strength increased by 5% at 7 days and 6% at 28 days. These improvements are attributed to internal curing effects and enhanced fiber-matrix bonding. This research demonstrated a viable pathway for upcycling sewage-derived cellulose into sustainable construction materials within a circular economy framework.Article Effect of Strain Rate on the Tensile Properties of 3D – Printed PLA Specimens with Fused Deposition Modelling(2024) Yilmaz, Cagatay; Eltahir, Sara Saeed Abdulrahman; Gomaa, RoaaMany engineering applications and industries require components to be lightweight while still maintaining strong mechanical properties. Polylactic acid (PLA) is widely used in additive man- ufacturing due to its biodegradability, ease of printing, and favourable mechanical characteris- tics, making it an in-demand material for various applications. Understanding the influence of strain rate on the tensile properties of PLA is crucial, as it directly affects the material's perfor- mance under different loading conditions. This research investigates the influence of strain rate on the tensile properties of PLA material fabricated through fused deposition modeling (FDM) using Type V ASTM D638 – 14 specimens. Three distinct strain rates (0.8 mm/min, 2 mm/ min, and 20 mm/min) are considered, and Digital Image Correlation (DIC) is employed for ultimate tensile strain analysis. The methodology involves CAD modeling, 3D printing, surface preparation, and tensile testing, with DIC analysis performed using the Ncorr application. Re- sults indicate a linear increase in tensile strength with higher strain rates as the tensile strength increased by 30% from 40.41 MPa at 0.8 mm/min to 52.62 MPa at 20 mm/min. Additionally, Elastic modulus increases with increasing strain rate, rising by approximately 43.5%, from 1.54 GPa at 0.8 mm/min to 2.21 GPa at 20 mm/min. This research contributes valuable insights into the dynamic behavior of FDM-printed PLA under different strain rates, offering implications for material performance in applications requiring diverse loading conditions.Article Comparative Study of Machine Learning and Ensemble Learning Approach on Tool Wear Classification(2025) Aykanat, Muhammet Ali; Kurban, RifatTool wear is a critical challenge in machining operations, significantly affecting production quality, operational efficiency, and maintenance costs. Traditional approaches, such as sensor-based monitoring and material coatings, have limitations in accurately and proactively predicting tool wear in dynamic manufacturing environments. To address these challenges, this study explores the application of machine learning and ensemble learning methods to improve the reliability and accuracy of tool wear classification. We implemented five different algorithms: K-Nearest Neighbors (KNN), Decision Trees, Random Forests, LightGBM, and XGBoost, to predict the tool condition as "worn" or "unworn." Despite high individual model performances, each exhibited certain weaknesses, motivating the development of an ensemble learning approach. A soft voting classifier, combining KNN, Random Forest, and LightGBM, was proposed to overcome these shortcomings by leveraging the strengths of multiple models. Experimental results demonstrated that the ensemble method achieved superior performance, with an accuracy of 0.9968 on the unseen test dataset. This research highlights the potential of ensemble learning to provide robust, accurate, and generalizable solutions for tool wear prediction, contributing to smarter, more proactive maintenance strategies in manufacturing environments.Article Balancing Assembly Line with Moving Workers and Worker-Dependent Task Times Using Linear Programming Formulation(2026) Şahin, Murat; Söylemez, IsmetThis study addresses the moving heterogeneous worker assembly line balancing problem, a new variant of the classical problem that simultaneously considers worker-dependent task times and worker mobility between stations. In this setting, the processing time of each task differs according to the skills and efficiency of the assigned worker, while workers are allowed to move within a limited range to perform tasks at different stations. These features make the problem more realistic but also substantially more complex, as precedence relations, heterogeneous workloads, cycle time restrictions, and worker movements must all be satisfied simultaneously. To capture these interrelated aspects, mixed integer linear programming is proposed, which can provide exact solutions for small-sized instances. A dataset based on well-known precedence diagrams is generated to evaluate model performance across varying levels of task time variability and worker–station configurations. The results show that the formulation optimally solves small-sized instances, whereas medium and large instances remain computationally demanding, with increasing gaps and longer solving times. The findings further reveal that adding an extra workstation can improve efficiency, especially in larger-sized problem instances. Overall, this study contributes to assembly line literature with a novel mathematical model that integrates worker heterogeneity and mobility, highlighting future research opportunities for heuristic and metaheuristic approaches.Article Using Artificial Intelligence in University Libraries: Experiences and Challenges(2026) Helvacıoğlu, Ece; Şenoğlu, Aysel; Cuhadar, Sami; Mert, Selma; Gezer, CagatayThe Artificial Intelligence Research Group of the Anadolu University Libraries Consortium conducted a study involving 111 directors from university libraries in Turkey. Question 7 of the survey aimed to determine which AI technologies are used in university libraries. Based on the responses, the study population comprised 11 university libraries that used 6 or more AI tools. The study aimed to identify the fundamental problems encountered by university libraries when using AI tools and applications, understand the experiences of the directors involved, and propose solutions. Semi-structured interviews revealed a need for guidance on issues such as individual versus institutional subscriptions, communication, payment methods, user data privacy, the lack of qualified personnel, technical infrastructure, and the quality of accessible information. Furthermore, the study proposed solutions to address the challenges libraries face in using AI technologies more effectively.Article Rock-Cut Vernacular Architecture in Northeastern Kayseri: Architectural Characteristics and Conservation Challenges(2026) Timur, Bahar Elagöz; Kevseroğlu, ÖzlemThe rock-cut heritage of the Kayseri Valleys represents a distinctive vernacular tradition shaped by technological skill, social practices, and environmental adaptation. These systems, evolving from carved spaces to masonry and then reinforced concrete, represent both tangible and intangible heritage, connecting past construction knowledge with community identity and collective memory while adding to the valleys’ unique cultural landscapes. This study examines the relationship between rock-cut construction techniques and the topographic context of the Koramaz and Gesi Valleys. Using archival research, field surveys, and systematic documentation, it records settlement forms, underground cities, hillside shelters, dovecotes, and related production areas, along with their connections to daily life and agricultural activities. Through on-site observations, spatial measurements, and photographs, the research shows how these features are spread across mound, slope, and basin settlements, illustrating the link between geological conditions and architectural practices. The analysis emphasizes how these spaces were organized, adapted, and combined over time, demonstrating the deep relationship between geology, settlement, and material culture. The findings highlight major conservation challenges, including abandonment due to demographic changes, functional shifts driven by modern needs, material decay from neglect, the loss of craftsmanship, and unregulated interventions that threaten structural integrity. Additionally, the near extinction of rock-cut building as a living practice endangers the continuity of related knowledge systems. Focusing on both their tangible and intangible aspects, the study advocates for conservation strategies based on socio-cultural continuity, community involvement, and sensitive adaptive reuse. This comprehensive approach is crucial to preserving the Kayseri Valleys as dynamic cultural landscapes while maintaining their relevance for future generations.Research Project Yapısal Sağlık İzleme İçin Kablosuz Pasif Elektromanyetik Algılayıcı Sistemlerinin Tasarlanması ve Geliştirilmesi(2015) Ertürk, Vakur Behçet; Temel, Özlem; Yalçın, Ruhi Deniz; Ghassemıparrın, Behnam; Özbey, Burak; Demir, Hilmi Volkan; Göktaş, PolatOther Toplumsal İnşacı Yaklaşım ve Avrupa Bütünleşmesinin Açıklanmasına Katkılar(2015) Büyüktanır, DeryaSocial constructivist approach attained an important place within international relations discipline after 1980 s. Constructivism focuses on social ontological elements such as inter-subjective meaning, norms, rules, institutions, discourse and communicative action. By this way it prevents these constructivist qualifications to be degraded to epistemological matter and also constitutes a starting point for the researches carried out on the European integration. Because, analyzing interaction between the subjects and social impacts shall assist to find the answers of the questions how and why European integration came to the current situation, to a great extent. Explaining this process within the scope of social constructivist approach rather than the integration theory shall provide to take many issues into consideration without getting far from the rational point of view.Research Project Tesis Yeri Seçim Problemleri İçin Akış Tabanlı Modellerin ve Çözüm Metodolojilerinin Geliştirilmesi(2017) Gören, Selçuk; Kara, Bahar Yetiş; Akgün, İbrahimTesis yeri seçim problemleri, yoğun olarak akademik çalışmaların yürütüldüğü alanlardan biridir. Ancak, bazı araştırmacılar tarafından, tesis yeri seçim modellerinin gerçek hayat uygulamalarını temsil etme ve çözmedeki yeterliliği uzun süredir sorgulanmakta ve yeni modellerin geliştirilmesine ihtiyaç olduğu ifade edilmektedir. Literatürdeki modellerin büyük bir çoğunluğu, modellerin gerçek hayattaki uygulama alanlarını sınırlandıran belirli varsayımlara dayanmaktadır. Bu varsayımların en önemlilerinden biri, modellerde girdi olarak kullanılan serim ve veri yapısıyla ilgilidir. Literatürdeki modeller, düğümler arası mesafe matrisinde en kısa yol uzunluklarının kullanıldığı tam serim (complete network) yapısı üzerine kuruludur. Modellerde tam serim yapısının kullanılması, gerçek hayattaki serimlerin (örneğin, demiryolları ya da karayolları) tam serim yapısında olmasından ziyade, araştırmacıların bazen doğrudan bazen de dolaylı olarak kabul ettiği bir varsayıma dayanmaktadır. Araştırmacılar, gerçek hayat serimlerine en kısa yol algoritmalarının uygulanması suretiyle, düğümler arasında en kısa yolların kullanıldığı bir tam serim yapısının oluşturulduğunu varsaymaktadır. Diğer bir ifadeyle, modellerde girdi olarak kullanılan serim yapısı, düğümler arası mesafelerin üçgen eşitsizliğini sağladığı tam serimdir. Bu yaklaşım genel olarak kabul görmekle beraber, gerçek serim ve veri yapısının modellerde doğrudan girdi olarak kullanılmaması, modelleme ve çözüm açısından bazı dezavantajlara sebep olmaktadır. Daha da önemlisi, gerçek hayatta en kısa yolların tercih edilmediği veya üçgen eşitsizliğinin sağlanmadığı birçok durum vardır. Söz konusu tespitlerden hareketle, literatürdeki yaklaşımlardan tamamen farklı olarak, tam olmayan gerçek serim yapısının modellerde doğrudan girdi olarak kullanıldığı tesis yeri seçim problemleri tanımlanmıştır. Projede, tesis yeri seçiminde klasikler arasında kabul edilmeleri ve diğer tesis yeri seçim modellerinin temelini oluşturmaları nedeniyle, p-ortanca ve p-hub ortanca problemleri ele alınmıştır. Bu problemlerin, ayrıt/düğüm kapasiteli, kapasitesiz, tek ve çoklu atama ile farklı topolojilere izin veren versiyonları için modeller ve çözüm yöntemleri geliştirilmiştir. Geliştirilen modeller, hem gerçek serim yapısı, hem de (üçgen eşitsizliğini sağlamayan dahil) tam serim yapısı ile doğru sonuçlar vermektedir. Geliştirilen formülasyonlarda, daha çok tesis-talep noktası atama kararlarına dayanan literatürdeki modellerin aksine, ayrıt tabanlı akışlar esas alınmıştır. Modellerin çözümü için, Benders Ayrıştırma ve Lagrange gevşetme algoritmaları geliştirilmiştir. Modellerin ve geliştirilen algoritmaların performansları, çeşitli problemler kullanılarak test edilmiştir.Research Project Proje Yönetimi Kapsamında Serim Kesme/Önleme Modellerinin ve Çözüm Yöntemlerinin Geliştirilmesi(2017) Akgün, İbrahimSerim/Şebeke Kesme/Önleme (Problemi (SKP)'nde, serim kullanıcısı ve önleyici olmak üzere birbiri hakkında yeterli bilgiye sahip iki rakip bulunmaktadır. Serim kullanıcısı, işlettiği serimi optimal şekilde kullanmak isterken; önleyici, serim kullanıcısının serimi etkin şekilde kullanmasını elindeki kısıtlı kaynaklarla önlemeye çalışır. SKP?nin, uyuşturucu trafiğini engellemek için timlerin konuşlandırılacağı yerlerin tespit edilmesinden hava füze savunması için antibalistik füzelerin yerlerinin seçilmesine, bir şehrin elektrik şebekesindeki kritik noktaların bulunmasından bir hastalığın yayılmasını engellemek için alınması gereken tedbirlere kadar çok farklı yelpazede uygulamaları mevcuttur. Diğer yandan, ortaya çıkan iki seviyeli matematiksel modellerin çözümü zordur ve özel yöntemlerin geliştirilmesini gerektirmektedir. Bu nedenlerle, SKP birçok araştırmacının ilgi odağı haline gelmiş ve bu durum çalışmamızın da motivasyon kaynağı olmuştur. Bu projede, SKP, özel olarak proje yönetimi kapsamında ele alınmıştır. Literatürde, proje şebekelerinde SKP?nin uygulanmasına ilişkin sadece iki çalışma bulunmaktadır. Her iki çalışmada, temel ve hızlandırılmış CPM modelleri esas alınmıştır. Proje şebekelerinin çok farklı türleri olduğu ve çok geniş bir yelpazede uygulama alanının olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, literatürde çok önemli bir boşluk olduğu görülmektedir. Bu çalışmanın amacı da, söz konusu tespitten hareketle, proje şebekelerinde önleme konusuna sistematik ve bütüncül bir yaklaşım geliştirmektir. Bu bağlamda, modelleme açısından birbirinden farklılıklar arz eden proje şebekeleri için önleme modelleri ve çözüm yöntemleri geliştirilmiştir. Çalışmada, temel ve hızlandırılmış CPM, zaman/maliyet takas problemi kapsamında CPM, yenilenebilir kaynak durumunda CPM ve PERT tabanlı proje şebekeleri ele alınmıştır. Anılan problemler için, ilk olarak iki seviyeli (maks-min) önleme modelleri geliştirilmiştir. Müteakiben, iki seviyeli modellerin bazıları, dualite özelliğinden istifade edilerek, optimizasyon programları ile çözülebilecek tek seviyeli hale getirilmiştir. Dualite özelliğinin kullanılamadığı problemler için, ayrıştırma algoritmaları geliştirilmiştir. Modeller ve ayrıştırma algoritmaların performansları, çeşitli problemler kullanılarak test edilmiştir.