Yüksek Lisans Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/5799

Browse

Filters

2017 - 201942020 - 20256

Settings

Department: search.filters.department.Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı

Search Results

Now showing 1 - 10 of 10
  • Master Thesis
    A Planning Model for Task Assignment and Energy Optimization in UAV-Based Mobile Base Stations for Post-Disaster Communication
    (2025) Akcan, Mehmet; Yelken, Betül Çoban
    Doğal afetlerin ardından haberleşme altyapısının sürdürülebilirliğini sağlamak hayati öneme sahiptir. Üzerlerinde baz istasyonu teknolojisi bulunan İnsansız Hava Araçları (İHA'lar), afet bölgelerinde bağlantıların kurulmasını mümkün kılmaktadır. İHA'ların hareket kabiliyetleri, kapsama yetenekleri ve havada uzun süre kalabilmeleri gibi avantajları bulunsa da; batarya ömrü, olumsuz hava koşulları ve değişken afet ortamları gibi faktörler bu sistemlerin sahadaki etkinliğini kısıtlamaktadır. Bu tez çalışması İHA tabanlı mobil baz istasyonlarının konumlandırılması ve enerji ikmali süreçlerinin optimizasyonunu hedefleyen bir Karma Tamsayılı Doğrusal Programlama (MILP) modeli önermektedir. Modelde nüfus yoğunluğu ve afet etki şiddeti dikkate alınarak talep değerleri dinamik biçimde belirlenmekte; batarya sınırlamaları ve şarj altyapısı gibi kısıtlar entegre edilmektedir. Altıgen grid temelli bir mekânsal yapı kullanılarak kentsel alanlarda kapsama performansı en üst düzeye çıkarılmaktadır. Model, GAMS ile uygulamaya alınmış ve vaka çalışması ile test edilmiştir. İHA sayıları, konuşlanma noktaları ve şarj istasyonu senaryoları kullanılarak simülasyonlar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, modelin enerji verimliliğini koruyarak yüksek kapsama sağlayan etkin konuşlanma planları oluşturabildiğini göstermektedir. Ayrıca, büyük ölçekli uygulamalarda modelin çözüm sürelerinin önemli ölçüde arttığı gözlemlenmiştir. Bu durum, gerçek zamanlı kullanım için sezgisel ve meta-sezgisel algoritmaların entegrasyonunun gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, İHA'ların afet sonrası iletişimde etkin kullanılabilmesi için özgün bir optimizasyon yaklaşımı sunmakta ve teorik modelleme ile pratik konuşlanma stratejileri arasında köprü kurarak hem akademik literatüre hem de afet yönetimi uygulamalarına anlamlı bir katkı sağlamaktadır.
  • Master Thesis
    Optimal Isı Yalıtımı için Yapı Malzemelerinin Özelliklerinin Belirlenmesi ve Yapı Malzemesi Seçimi
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2023) Kılıçarslan, Mustafa Özgür; Kara, Gökmen
    The escalating urgency of climate change demands innovative approaches to energy conservation, particularly in the realm of building construction, known for substantial energy consumption and greenhouse gas emissions. This research delves into transformative strategies for enhancing energy efficiency in office buildings, with a concentrated analysis of the implementation of advanced building materials and state-of-the-art construction methodologies. Utilizing OpenStudio, a cutting-edge energy modeling software tool from the U.S. Department of Energy's National Renewable Energy Laboratory, this study quantitatively evaluates the energy-conserving potential of various avant-garde materials and construction techniques. The investigation is anchored around a case study of an office building in Ankara, Turkey, serving as a representative model for exploring diverse scenarios. These scenarios encompass the integration of high-performance framing, airtight construction, materials with superior thermal resistance properties, and advanced glazing systems. The research meticulously assesses each scenario with the aim of delineating the configurations that most significantly reduce energy consumption. The results reveal that specific combinations of advanced techniques and materials can lead to substantial reductions in energy use, thereby contributing profoundly to global efforts in mitigating climate change impacts. The conclusion emphasizes the necessity for widespread adoption and standardization of these energy-efficient practices in the construction industry, proposing them as pivotal contributors to the broader environmental sustainability movement.
  • Master Thesis
    Sembolik Toplam Yaklaşım Kümelemesi Yoluyla BIST100 Yatırımlarında Yön Bulma: Yatırımcılara Yönelik Bilgiler
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2024) Nalici, Mehmet Eren; Ünlü, Ramazan; Söylemez, İsmet
    Market stakeholders, including traders and investors, strive to forecast stock market returns for informed decision-making. Computational finance employs various tools such as machine learning techniques to analyse extensive financial datasets to provide predictive insights for investors. Among all those techniques, clustering is one of the most well-known and used machine learning methods to reveal hidden patterns from unlabelled data. This study aims to help investors make more robust decisions by autonomously identifying companies that may exhibit similar price movements. In our study, with the model developed based on the Symbolic Aggregate Approximation (SAX) method, BIST100 companies are divided into clusters of various numbers and various scenarios are developed for investors from different perspectives such as risk minimization and strategic investment. The SAX clustering method is employed for analysing share movements. Moreover, dendrogram tree graph is used to analyse the clustering of different SAX combinations.
  • Master Thesis
    Türkiye'de Elektrikli Araç Sarj İstasyonu Lokasyonu Belirleme
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2023) Gülbahar, İbrahim Tümay; Sütçü, Muhammed
    Electric vehicles are now regarded as one of the best and greenest replacements for internal combustion engine vehicles. For the widespread use of electric vehicles, the construction of the vehicle charging network and, in particular, the choice of the appropriate site for the charging stations, are viewed as critical issues. The majority of studies on the topic concentrate on well-known locations like city centers, shopping malls, and airports. Because there are so many alternative charging stations, even though these and comparable locations are regularly used in everyday life, they can usually provide an appropriate solution to the daily charging need. For intercity travel, it is impossible to find enough charging stations, especially on highways. To choose the position of electric vehicle charging stations on highways, a decision model has been suggested in this study. The anticipated number of electric vehicles in Türkiye over the next few years is projected in order to acquire a realistic approach to the location of charging stations, and this amount is employed as a significant input in the facility positioning model. The best places for charging stations on state highways that can meet customer demand were then identified using an optimization technique. The suggested model selects the most suitable locations for charging stations and the number of chargers that should be installed there while also making sure that drivers of electric vehicles on highways don't run into charging issues.
  • Master Thesis
    Dengesiz Sınıflandırma Sorunlarına Torbalama ve Arttırma Esaslı Yeni Bir Yaklaşım
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2022) Pınar, Muhammed Şafak; Akgün, İbrahim
    Classification algorithms are employed in a wide range of real-world problems such as obstacle detection, fraud detection, medical diagnosis, spam detection, speech recognition, image processing, intrusion detection, and so forth. However, it is not always an easy task to propose a legitimate classifier. For a classification task, there are numerous limitations of datasets. One of the most confronted limitations in real-world classification tasks is skewed class distribution, also called the class imbalance problem. When learning is employed in class imbalanced datasets without incorporating appropriate adjustments into the existing algorithms, minority classes are mostly misclassified. This study introduces a novel classification algorithm that outperforms previous studies on benchmark datasets used for the class imbalance problem. The presented novel algorithm, namely, BagBoost, involves aggregating modified bagging and modified boosting algorithms to increase the visibility of minority class instances. The state-of-the-art algorithms in the classification of imbalanced datasets are investigated. The results of the best existing algorithms are compared with the proposed algorithm using benchmark datasets. Results show that BagBoost is a better classifier than commonly used classification algorithms in the literature for benchmark datasets according to F-measure and G-mean scores.
  • Master Thesis
    Belirsiz İşlem Süresine Tabi Paralel Makine Çizelgelemeleri
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2017) Bekli, Rahime Şeyma; Gören, Selçuk
    Günümüz dünyasında iş ve üretim rekabeti, firmaların verimlilik artıran ve imalat maliyetini düşüren çizelgeler üretmesine yol açmıştır. Ancak, üretilen çizelgeler beklenmedik aksaklıklar yüzünden, genellikle amaçlandığı şekilde uygulanamamaktadır. Bu aksaklıklar makine arızalanması, sipariş iptali gibi örneklendirilebilir. Aksaklıklara duyarsız çizelge olan gürbüz çizelgeleme, son yıllarda araştırmacılar arasında önem kazanmıştır. Bu çalışmada, belirsiz işlem süresine tabi paralel makine ortamı ele alınmıştır. Performans ölçütü son işin bitiş süresi olarak alınmıştır. Belirsizlik, ayrık senaryolar olarak modellenmiş ve küçük boyuttaki problemleri çözebilen bir tam sayılı programlama oluşturulmuştur. Bu model büyük problemleri çözmede sıkıntılıdır. Bu sebeple senaryo sayısını azaltma yaklaşımı denenmiştir. Daha sonra eşiz ayrıştırma yöntemi ile büyük problemlerin çözümü amaçlanmıştır. Bu yöntemi kullanmadaki amaç büyük bir problem çözmek yerine, küçük ama çok sayıda problem çözerek sonuca ulaşmaktır. Ancak bu yöntem de büyük problemlerde istenilen sonuçları vermemiştir. Bu sebeple senaryo sayısı azaltılarak eşiz ayrıştırma yöntemi kullanılmış ve yeni bir sezgisel önerilmiştir. Aynı zamanda bir tabu arama algoritması oluşturulmuştur. Sonuçlar, önerilen sezgisel algoritmalardan senaryo azaltılması ve tabu arama algoritmalarının paralel makine ortamında iyi sonuçlar verdiğini göstermektedir.
  • Master Thesis
    Sağlık için Kalkınma Yardımında Öncelikli Bölgeler: Kanıta Dayalı Bir Yaklaşım
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021) Chbani, Zakaria; Sütçü, Muhammed
    Son yıllarda sağlık alanında kalkınma yardımlarının uygunluğu ve hangi kriterlere göre belirleneceği büyük ilgi görmektedir. Bu alanda yapılan çalışmalarda, kişi başına Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)'nın tek indikatör olarak kullanılmasından dolayı kritik sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu konudaki en kritik eleştiri, kişi başına düşen GSMH'nin orta gelirli ülkelerin analizlerinde çok büyük sapmalara sebep olmasıdır. Bu ülkeler önemli dezavantajlara sahip olmakla birlikte en yüksek yoksulluk ve hastalık yüküne sahip ülkelerdir. Kişi başına GSMH'nın hesaba katmadığı bazı alternatif çalışmalar literatürde önerilmiştir. Bu tez, önceki çalışmaları temel alarak, kalkınma yardımlarının uygunluğu ve tahsis kararlarında kullanılan verilere dayalı bir metodoloji sunmaktadır. Bu metodoloji, sağlık durumu ölçütlerini (bir nüfusun sağlık ve hastalık düzeyini tahmin eden) ve hastalık yüküne tepki kapasitesi ölçütlerini birleştirir. Bu çalışmada Yeti Yitimine Ayarlanmış̧ Yaşam Yılı sağlık durumunun bir ölçüsü olarak kullanılmaktadır. Kapasite ölçülerini belirlemek için öncelikli olarak literatürde kullanılan ilgili göstergeleri kapsayan bir gösterge kümesi oluşturulmuştur. Bu gösterge kümesini kullanarak, öznitelik seçimi metodu ile daha küçük ve tanımlayıcı gösterge alt kümesi oluşturulmuştur. Son olarak, seçilen göstergelerin modelde kullanılması ile ülkeler için öncelik sıralamayı elde edilmiştir. Önerilen metodoloji, kişi başına GSMH ve önceki çalışmalarla karşılaştırılarak, önerilen metodolojinin üstünlükleri gösterilmiştir. Önerilen yeni hesaplama metodolojisi 'hastalık yükü yüksek ülkeleri' ve 'aşırı yoksulluk içindeki nüfusu' hedefleyen diğer birçok metodolojiden daha iyidir. Ayrıca, önerilen metodoloji önceki çalışmalarda ele alınmayan yada çözülemeyen bazı endişeleri de kapsamaktadır.
  • Master Thesis
    Türkiye Süper Futbol Ligi'nin Çizelgelenmesi
    (Abdullah Gül Üniversitesi, 2019) BAYRAK, HASAN; Bayrak, Hasan; Sütçü, Muhammed
    Günümüzde spor etkinliklerinin ekonomik büyüklükleri nedeniyle bir işletme olarak organize edilmesi, pazarlanması ve yönetilmesi gerekiyor. Takımlar yeni oyuncuları transfer etmek için inanılmaz yatırımlar yapıyor. Populer liglerin yayın hakları yüz milyonlarca dolara satılabiliyor. İyi bir turnuva çizelgesi; adalet, organizasyonun güvenliği, maçların seyirci çekmesi, yayıncıların ve reklamcıların yatırımlarının karşılığını alabilmesi açısından oldukça önemlidir. Ancak, adil ve uygun bir program oluşturma niyeti, paydaşların farklı ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların sürekli birbiriyle çatışıyor olması nedeniyle kolay değildir. Turnuvadaki takım sayısı arttığında, geleneksel yöntemlerle en uygun çözüme ulaşmak mümkün olmayabilir. Bu tezde, merdiven deseni dediğimiz bir dizi desen eleme yöntemi bulduk. Dahası, merdiven deseni metodu yardımıyla, çok karmaşık bir problemi kolay ve hızlı bir şekilde çözebilecek 5 adımlı bir yaklaşım geliştirdik. Sonuç olarak Türkiye Süper Futbol Ligi için daha iyi bir çizelge oluşturduk.
  • Master Thesis
    Yalın Üretim ve Yalın Altı Sigma Eğitimlerinde Oyun Tabanlı Öğrenmenin Etkisi
    (Abdullah Gül Üniversitesi, 2019) KURT ÖZDEN, BURCU; Özden, Burcu Kurt; Sütçü, Muhammed; Bengü, Elif
    Günümüzde iş dünyası liderlerinin ve yöneticilerinin en çok endişe ettiği konu başarının sürdürülebilirliği konusudur. İş dünyasında şöhreti çok kısa süren birçok lider, şirket, ürün ve hatta sanayi alanları bulunmaktadır. Böyle bir ortamda sürekli zirvede kalmanın ve rekabet yeteneğini üst seviyede tutmanın anahtarı nedir? sorusu büyük ya da küçük ölçekli tüm işletmelerin cevabını aradığı sorudur. Bu nedenle firmalar süreçlerini iyileştirmek için farklı stratejileri ve yenilikleri uygulamaya çalışmaktadırlar. Bu doğrultuda karşımıza Yalın Üretim, Altı Sigma ve Yalın Altı Sigma kavramları çıkmaktadır. Yalın Üretim Sistemi, ana hatlarıyla, II. Dünya Savaşı sonrası Japonların ve özellikle Toyata çalışanlarının geliştirdikleri, işletmedeki tüm israfların ortadan kaldırılması ve insana saygıyı temel alan bir metodolojiler bütünüdür. Japon firmalarının çalışmaları ile lider konuma gelmeleri, özellikle Amerikan firmalarının dikkatini çekmiştir. Bu doğrultuda müşterinin beklentilerini karşılayacak kalite iyileştirmelerini içeren Altı Sigma yöntemi, bir Amerikan Şirketi olan Motorola'nın liderliğinde, uygulanmaya başlamıştır. 2000'li yıllarda Altı Sigma teknikleri ile eş zamanlı olarak Yalın Üretim tekniklerinin de kullanıldığı 'Yalın Altı Sigma' kavramı ortaya çıkmıştır. Yalın Altı Sigma, müşteri talep ve beklentileri doğrultusunda, israfı azaltmayı, verimliliği arttırmayı ve kaliteyi artırmayı amaçlayan yönetim sistemidir. Yalın Üretim ve Yalın Altı Sigma sistemlerinde en önemli unsurlardan biri insana saygı ve insana değer vermektir. Yalın Üretim ve Yalın Altı Sigma sistemleri zorunluluk olmaktan çıkıp firma kültürü haline geldiğinde başarı, sürdürülebilir olmaktadır. Bu sistemlerin kültür haline gelebilmesi için doğru teknikler ile doğru eğitimlerin verilmesi gerekmektedir. Yalın Üretim ve Yalın Altı Sigma sistemini uygulayan firmalar eğitim seçiminde doğru tercihi yapamadıkları ve çalışanları bu kültüre adapte edemedikleri için yeni iyileştirme sistemleri firmaların felaketine sebep olabilmektedir. Firmaların eğitim seçiminde yaşadıkları zorlukları teknik bir bakış açısı ile çözümlemeyi hedefleyen bu çalışma hem üretim tesislerindeki uygulamalara hem de akademik literatüre katkıda bulunacak niteliktedir. Bu çalışmada Yalın Üretim Sistemi, Altı Sigma Yöntemi, Yalın Altı Sigma Yöntemi genel hatlarıyla anlatılmıştır, yeni bir yalın oyun tasarlanmıştır ve Yalın Üretim ve Yalın Altı Sigma eğitimlerinde oyun temelli öğrenme tekniklerinden biri olan yalın oyunların kullanılmasının öğrenmeye etkisi analiz edilmiştir. Bu tezin amacı: 1. Yalın Üretim ve Yalın Altı Sigma yönetim sistemini kullanan işletmelerde oyun temelli öğrenmenin etkilerini analiz etmek ve 2. Firmaları doğru eğitim tekniklerini seçme konusunda yönlendirmektir. Anahtar Kelimeler: Yalın Altı Sigma, Eğitim, Oyun Temelli Öğrenme, Yalın Oyun, Oyunlaştırma
  • Master Thesis
    Akış Tabanlı P-Hub Ortanca Engelleme Problemi
    (Abdullah Gül Üniversitesi, 2017) BENLİ, ABDULKERİM; Benli, Abdulkerim; Akgün, İbrahim
    Serim önleme/kesme problemlerinde, bir serim üzerinde tanımlı bir sistemi optimal şekilde işletmeye çalışan bir serim kullanıcısı ile sistemin optimal çalışmasını engellemeye çalışan bir rakip/saldırgan olmak üzere iki oyuncu vardır. Problem, Stackelberg Oyunu mantığı içerisinde, iki seviyeli minimaks veya maksimin problemi olarak modellenebilir. Bu çalışmada, serim kesme problemi, p-hub ortanca problemi kapsamında ele alınmıştır. Serim kullanıcısının, maliyeti minimize edecek şekilde ana dağıtım üssü yer seçimi problemi çözdüğü; rakibin ise, sınırlı kaynaklar ile ana dağıtım üslerini kullanılamaz hale getirerek minimum maliyeti maksimize etmeye çalıştığı kabul edilmiştir. Serim kullanıcısın p-hub ortanca problemi, gerçek serim yapıları üzerinde ve akış tabanlı olarak modellenmiştir. Geliştirilen model, daha önceki çalışmalardan farklı olarak, tam serim yapısı gerektirmemekte ve üçgen eşitsizliğini sağlamayan durumlarda da doğru çözüm vermektedir. Önerilen modelin, hem çözüm zamanları hem de modelleme yetenekleri açısından literatürdeki tesis yeri seçimi önleme modellerine göre önemli avantajlar sunduğu görülmüştür.