Yüksek Lisans Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/5799

Browse

Filters

2021 - 20267

Settings

Start date: 2021Subject: search.filters.subject.Mühendislik Bilimleri

Search Results

Now showing 1 - 7 of 7
  • Master Thesis
    Chebyformer: Düğüm Bazlı Filtreleme ile Trafik Akış Tahmini
    (2026) Kayapınar, Ahmet; Coşkun, Mustafa; Güngör, Burcu
    Akıllı Ulaşım Sistemleri (AUS) için doğru trafik akışı tahmini, tıkanıklığı ve karbon emisyonlarını azaltmak için olmazsa olmaz bir kilometre taşıdır. Uzaysal-Zamansal Grafik Sinir Ağları (STGNN'ler) bu görev için standart haline gelmiş olsa da, mevcut modellerin çoğu, trafik düzenlerinin tüm trafik ağı boyunca homojen olduğunu varsayarak küresel spektral filtrelere dayanmaktadır. Bu yaklaşım, farklı sensörlerin farklı fiziksel davranışlar gösterdiği trafiğin heterofilik doğasını yakalamada başarısız olmaktadır. Bu sınırlamayı azaltmak için, bu tez yeni bir hibrit mimari olan ChebyFormer'ı önermektedir. Model, sayısal olarak kararlı spektral özellik çıkarımı sağlamak için Chebyshev-Garnoldi algoritmasını ve uyarlanabilir, düğüm bazlı spektral filtreleri öğrenmek için PolyFormer dikkat mekanizmasını entegre etmektedir. Model, iki genel veri kümesi (PeMSD4, PeMSD8) ve Kayseri'den yeni toplanan bir gerçek dünya veri kümesi üzerinde değerlendirilmiştir. Deneysel sonuçlar, ChebyFormer'ın kısa ve uzun vadeli tahminlerde Ortalama Mutlak Hata (MAE) ve Karesel Ortalama Hata (RMSE) açısından en son temel modellerden (APPNP, GPRGNN) sürekli olarak daha iyi çalıştığını göstermektedir. Öğrenilen filtrelerin ek nitel analizi, modelin farklı trafik düzenleri arasında ayrım yapma yeteneğini doğrulayarak, kentsel trafik tahmininde düğüm bazlı filtrelemenin gerekliliğini doğrulamaktadır.
  • Master Thesis
    Doğal Taş Endüstrisinde Eko-Verimliliği Artırmak için Kapsamlı Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi
    (2024) Yıldız, Engin; Uzal, Niğmet; Dilek, Filiz Bengü
    Doğal taş, madencilik ve inşaat sektörlerinin kesişim noktasında yer alarak hem ekonomik büyümede hem de çevresel sürdürülebilirlikte önemli bir role sahiptir. Dayanıklılığı, düşük bakım gereksinimi ve daha çevreci bir ürün olma potansiyeli ile değerlendirilen doğal taş, çevre dostu yapı uygulamalarının temel unsurlarından biri olmaya devam etmektedir. Ancak, doğal taş sektörünün kaynak yoğun doğası, önemli çevresel sorumluluklar getirmektedir. Dünyanın önde gelen doğal taş ihracatçılarından biri olan Türkiye, bu sektörden önemli ekonomik faydalar sağlamakta olup, çevresel etkilerin ele alınması ile küresel piyasada rekabet gücünün korunması kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma, doğal taş ürünlerinin yaşam döngüsü boyunca çevresel etkilerini değerlendirmek için Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA) yöntemini kullanmakta, çevresel etki yoğun noktalarını belirlemekte ve çevresel performansı iyileştirme senaryolarını test etmektedir. Çalışmada, CML-IA Baseline metodu kullanılarak küresel ısınma potansiyeli, kaynak tükenmesi ve ekotoksisite gibi temel çevresel etkiler nicel olarak değerlendirilmiştir. Normalizasyon sonuçlarına göre, deniz suyu ekotoksisitesi doğal taş ürünlerinin yaşam döngüsü boyunca en çok etkilenen kategori olarak belirlenmiştir. Kesme, yüzey işleme ve kullanım aşamaları en çevresel etki yoğum yaşam döngüsü aşamaları olarak öne çıkmaktadır. Senaryo analizleri, çevresel performansta %60'a varan iyileştirmelerin mümkün olduğunu göstermekte ve doğal taş sektörünün küresel standartlara uyum sağlaması için sürdürülebilir üretim stratejilerinin kritik önemini vurgulamaktadır.
  • Master Thesis
    Kamu Tesislerinin Uygunluğunun AHP Tabanlı Değerlendirilmesi: Kayseri Melikgazi Örneği
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2024) Yılmaz, Elif; Akın, Müge
    Public facilities in urban areas, such as those for health and education, are expected to meet various humanitarian requirements. It is important to ensure that these facilities are suitable in all aspects in the urban areas. The aim of this thesis is to evaluate the suitability of public facilities proposed by zoning plans in the study area of Melikgazi District, Kayseri Province, by integrating Analytic Hierarchy Process and Geographic Information Systems. To evaluate the suitability, health facilities, green areas, kindergarten areas, primary school areas, secondary school areas, high schools and mosque areas proposed in the zoning plan were analyzed by considering the main criteria and sub-criteria determined within the scope of population density, transportation facilities and technical infrastructure services. The criteria were reclassified with Geographic Information Systems using the Analytic Hierarchy Process to calculate weight values for the Weighted Overlay and Weighted Sum analyses. The analyses identified non-suitable areas, suitable areas, and very high suitable areas. The study area was evaluated comparatively for each public facility using Weighted Overlay and Weighted Sum analyses to identify areas with suitable results and those in need of new public facilities. The results indicate that the primary school and mosque areas have suitable results, but other public facilities are still needed in areas close to the center with high population density.
  • Master Thesis
    Yüksek Parlaklık Kuantum Nokta Led Aygıtların Geliştirilmesi
    (Abdullah Gül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü, 2023) Biçer, Ayşenur; Mutlugün, Evren
    Optoelectronic devices are essential components of optical communication systems, internet and displays. Among these devices, in the category of light emitting diodes (LED), there are quantum dot LEDs (QLED) that emit light by employing quantum dots (QDs) and have rich optoelectronic properties such as varying emission wavelength associated with the its size and excellent brightness [1], [2]. In this thesis, we worked on transparent and solution processible QLEDs in three groups: Indium Phosphide (InP) QLEDs, Carbon Quantum Dot (CQD) LEDs and Cadmium Selenide (CdSe) QLEDs. In the InP study, a QLED was fabricated using InP-based QDs as the emitting layer to demonstrate the feasibility of these QDs. Results found a maximum external quantum efficiency (EQE) of 1.16% and brightness of 1039 cd/m2. For the CQD LEDs, yellow emissive QDs were mixed systematically in Poly(9-vinylcarbazole) (PVK) as the host. A blue-to-white shift was observed in the CIE coordinate with varying ratios. From these, white luminescent devices were obtained with a maximum brightness of 774.3 cd/m2 and an EQE of 0.76%. High-brightness irradiation was obtained compared to other white-luminescent studies in the literature. In CdSe QLEDs, as a proof of concept, devices with a maximum brightness of 111,450 cd/m2 and an EQE of 15.08% were obtained. In these three works, devices with high brightness in their own categories were produced using both heavy metal and non-heavy metal QDs. Keywords: Optoelectronics, LED, QD, CQD LED, InP QLED, CdSe QLED
  • Master Thesis
    Hidrojen Gevrekliğinin Çok Ölçekli Modelleme Yaklaşımıyla İncelenmesi
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021) Kapçı, Mehmet Fazıl; Bal, Burak
    Malzemelerin kullanım sırasında veya talaşlı imalat, kaynak, elektro kaplama gibi işlemler sırasında hidrojene maruz kalması mekanik davranışlarının bozulmasına sebebiyet verebilmektedir. Hidrojen gevrekliği olarak bilinen bu durumda atomik hidrojen metal kristali içerisine nüfuz ederek buradaki kristal kusurlar etrafında birikmekte ve bu yapıların yük altındaki davranışlarını değiştirmektedir. Bu tez çalışmasında hidrojen difüzyonu ve bunun yanında hidrojen etkisinde dislokasyon hareketliliğinin atomik mekanizmaları, α-Fe'nin plastisite davranışında aktif olan iki kayma sistemi, spesifik olarak ½<111>{110} ve ½<111>{112} kenar dislokasyonları için incelenmiştir. Detaylı olarak farklı hidrojen yoğunluklarında tek kristal içinde dislokasyon yığını kaymaları, bunun yanında tane sınırı içeren yapılarda dislokasyonun tane sınırından geçişi bcc demir kristallerinde değerlendirilmiştir. Bununla beraber, bahsi geçen yapıların sabit gerilme oranı altında tek yönlü çekme davranışının analizleri yapılmıştır. Son olarak bcc fcc ve hcp kristal yapılarda hidrojen difüzyon ve geri difüzyonu nümerik modeller ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre sıkça kullanılan HELP mekanizmasının aksine hidrojenin dislokasyon hızını azalttığı görülmüştür. Buna karşın tane sınırı elastik gerilmelerinin etkisiyle bu bölgelerde hidrojen ile dislokasyon lokalizasyonu da gözlenmiştir. Hidrojenin önceden varolan dislokasyonların hızını düşürmesi ile tek yönlü çekme davranışında sertleşme görülmüştür. Ayrıca, hidrojenin tane sınırlarında birikimi yeni tane sınırı oluşumlarını baskılamakta ve gevrek kırılmalara sebebiyet verebilen sertleşme davranışını arttırmaktadır.
  • Master Thesis
    Omega-3 Yağ Asitlerinin Nişasta Nanopartiküllerle Stabilize Edilmiş Emülsiyonlar İçine Enkapsüle Edilmesi
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021) Korkut, Ayşe; Kahraman, Kevser
    Bu tez çalışmasının temel amacı emülsiyon stabilizatörü olarak kullanılacak nişasta nanopartiküllerini üretmektir. Tezin ilk bölümünde asit hidrolizi ile nişasta nanopartikülleri üretilmiş ve nişasta nanopartikülleri morfolojik özellikler ve boyut, kristalinite ve yapısal özellikler açısından karakterize edilmiştir. Pickering emülsiyonlar, iki farklı yağ fraksiyonunda (Φ0.6 ve Φ0.8) ve farklı yağlarla (ayçiçeği ve mısır yağı) hazırlanmıştır. En iyi emülsiyon stabilitesini sağlayan nişasta nanopartikülünü belirlemek için emülsiyonlar %2 nişasta nanopartikülü (mg nişasta/g emülsiyon) ilavesiyle hazırlanmıştır. Emülsiyonlar, oda koşullarında 30 gün süreyle depolanmış ve faz ayrımı olup olmadığı gözlenmiştir. En stabil emülsiyon, Φ0.6 yağ fraksiyonunda mısır yağı ile 1:3 nişasta:H2SO4 oranı (1:3 (3)) ile 3 gün hidrolize edilmiş nişasta nanopartikülü (%2) kullanılarak hazırlanmıştır. Tezin ikinci bölümünde, omega-3 yağ asitleri Pickering emülsiyonlar içine enkapsüle edilmiştir. Omega-3 kaynağı olarak keten tohumu yağı seçilmiştir. Emülsiyonlar, %3 oranında nişasta nanopartikülleri (1:3(3)) ilavesiyle Φ0.2 yağ fraksiyonunda hazırlanmıştır. Emülsiyonlar 25±1°C' de 15 gün depolanmış ve depolama sırasında emülsiyonlardaki değişiklikler fiziksel stabilite, peroksit sayısı, pH, partikül boyutu ve zeta potansiyeli açısından incelenmiştir. Omega-3 yağ asitlerinin enkapsüle edilmesi için kullanılan nişasta nanopartikülleri ile stabilize edilen Pickering emülsiyonlar, keten tohumu yağını birincil oksidasyona karşı daha dirençli hale getirmiştir.
  • Master Thesis
    Zırh Çeliklerinin Hidrojen Gevrekliği Davranışlarının Deneysel Yöntemlerle Belirlenmesi ve Hidrojen Giderme Operasyonunun Optimizasyonu
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021) Bayram, Ferdi Caner; Bal, Burak
    Hidrojen kırılganlığı veya hidrojen destekli çatlama olarak da bilinen hidrojen gevrekliği, hidrojen atomlarının metallerin kristal kafes yapısına girmesi, difüzyonu ve maruz kalması nedeniyle bazı metalik malzemelerin (yüksek mukavemetli çelikler, titanyum alaşımları, alüminyum alaşımları, vb.) kırılgan hale geldiği veya kırıldığı karmaşık bir süreçtir. Boru hattı çelikleri, zırh çelikleri, gelişmiş yüksek mukavemetli çelikler gibi çok çeşitli farklı yapısal malzemelerin mekanik özelliklerini (örneğin, süneklik ve/veya tokluk) belirgin şekilde düşüren ciddi bir konudur. Bu tez çalışmasının amacı, FNSS Savunma Sanayi Sistemleri tarafından kullanılan MIL-DTL-12560 Class-4a ve MIL-DTL-46100 askeri şartnamelerini sağlayan zırh çeliklerinin hidrojen gevrekleşme davranışlarını deneysel yöntemlerle araştırmak ve hidrojen geri difüzyon operasyonu için sıcaklık ve zaman parametrelerini optimize etmektir. Bu kapsamda, hidrojene maruz kaldığında mekanik özelliklerin olumsuz şekilde etkilendiğini tespit etmek için, iki farklı zırh çeliğinin hidrojen yüklü ve hidrojen yüklü olmayan numuneleri ile tek eksenli çekme, basma, yüksek gerinim hızı, sertlik, darbe ve balistik testler de dahil olmak üzere çeşitli mekanik testler gerçekleştirildi. Deneysel çalışmalarda kullanılmak üzere gerekli olan hidrojen yükleme işlemi, bir elektrokimyasal hidrojen sistemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Son olarak, hidrojenli ve hidrojensiz numunelerin kırılma yüzeylerinde mikroyapısal analizler gerçekleştirilmiştir. Mikroyapının mekanik özelliklere etkisi ayrıca araştırılmıştır.