Yüksek Lisans Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/5799

Browse

Filters

2021 - 202521

Settings

Start date: 2021Subject: search.filters.subject.Architecture

Search Results

Now showing 1 - 10 of 21
  • Master Thesis
    Kamu ve Özel Mülkiyetli Toprak Yapıların Tasarım, Onay ve Yapım Süreçleri
    (2025) Karacık, Ece Sultan; Metin, Buket
    Bu araştırma, Türkiye'de toprak ile inşa edilen yapıların üretimini ele alan bir çalışmadır. Toprak, geçmişte özellikle kırsal alanlarda yaygın olarak kullanılan doğal bir yapı malzemesi olmasına rağmen, endüstriyel beton üretiminin yaygınlaşması, kentleşme ve değişen imar yönetmelikleri nedeniyle bu kullanım azalmıştır. Bu çalışma kapsamında, son yıllarda Türkiye'de toprak malzeme ile yapılan yapıların sayısının sınırlı kalması ve bu tür yapıların üretim süreçlerinin mimarlar tarafından bilinmemesi problem olarak ele alınmaktadır. Bu çalışma, toprak malzemelerinin kullanımı konusunda mimarlık pratiğinde bir farkındalık yaratmayı ve bu malzemenin kullanımını teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Türkiye'de hem kamu hem de özel mülkiyetli arsalara inşa edilmiş toprak yapılar incelenmiş, bu yapıların tasarımcısı, onay veren kurum temsilcisi ve yapım ekibi temsilcisi ile derinlemesine görüşmeler yapılarak tasarım, onay ve yapım süreçleri hakkında bilgi toplanmıştır. Araştırma, toprak yapı üretim süreçlerini konvansiyonel yapı üretim süreçleriyle karşılaştırarak, bu süreçlerin her aşamasında görev alan paydaşlardan elde edilen veriler ışığında, toprak yapıların üretim süreçlerine dair açıklayıcı bir model geliştirmiştir. Çalışma, toprak malzemesi kullanımını artırmayı ve kentlerin sürdürülebilirliğine katkı sağlamayı hedefleyerek, özellikle mimar ve uygulayıcılar için toprak yapıların tasarım ve inşası konusunda kapsamlı bir yol haritası sunmayı amaçlamaktadır. Anahtar kelimeler: toprak yapı teknikleri, toprak yapıların üretim süreci, kamu ve özel mülkiyetli yapıların üretimi, yerel malzemeler, doğal yapılar.
  • Master Thesis
    Büyük Veri ve Veri Analitiğinin Mimari Tasarım Süreçlerine Etkisi
    (2025) Özüberk, Pelin; Asıliskender, Burak
    Büyük verinin artan yaygınlaşması ve veri analitiğindeki gelişmeler mimari tasarım süreçlerini kökten dönüştürmektedir. Bu tez, mimari alandaki büyük verinin rolünü ve etkisini araştırıyor ve geniş veri kümelerinin ve analitik tekniklerin geleneksel ve dijital tasarım iş akışlarını nasıl etkilediğine odaklanmaktadır. Veri, bilgi ve bilgi birikimi kavramlarının ayrıntılı bir incelemesi yoluyla bu tez, veri odaklı yaklaşımların mimarların tasarımları kavramsallaştırma, geliştirme ve optimize etme biçimini nasıl yeniden şekillendirdiğini ana hatlarıyla açıklamaktadır. Araştırma, geleneksel sezgiye dayalı tasarım modellerinden dijital, uyarlanabilir ve performans odaklı metodolojilere geçişi incelemekte ve mimariyle ilgili kritik veri analitiği ilkelerini ve tekniklerini vurgulamaktadır. Ayrıca, büyük veri entegrasyonunun sağladığı uyarlanabilir tasarım, üretken sistemler ve performansa dayalı stratejiler gibi çağdaş uygulamaları analiz etmektedir. Çalışma, büyük verinin ortaya koyduğu fırsatlar ve zorluklar üzerine düşünerek, disiplinler arası iş birliğinin gerekliliğini, etik hususları ve gelecekteki uygulayıcıları donatmak için mimarlık eğitiminin evrimini vurgula. Çalışma ayrıca, özellikle akıllı, kullanıcıya duyarlı mimari ortamların geliştirilmesinde gelecekteki araştırma yönlerine dair önerilerde bulunmaktadır.
  • Master Thesis
    Cami Mimarisinde Kapsayıcı Tasarım: Türkiye Örneğinde Toplumsal Cinsiyet Perspektifi
    (2024) Güzelce, Vera Yıldız; Tozoğlu, Ahmet Erdem
    Türkiye'de cami tasarımı meselesi genellikle siyasi ve formla ilgili tartışmaların öznesidir. İbadet mekanlarının, kullanıcı odaklı mekan tasarımı anlayışı ile bir tasarım problemi olarak yeniden ele alınması gerekmektedir. Çalışmanın amacı Türkiye'de bulunan camilerde kadınlara ilişkin mekanlar için alternatif tasarım önerileri geliştirmektir. 'Kapsayıcı' olma meselesinin çağdaş cami tasarımında nasıl ele alındığını, çağdaş camilerin formal bir yenilikten öte kullanıcıya yeni ve daha kapsayıcı bir kullanım deneyimi sunup sunmadığını araştırmak bu çalışmanın ana hedeflerindendir. Bunu yaparken Müslümanların ilk mescidinin bu önerilen kapsayıcı prensibe uygunluğunu araştırıldı. Ardından ilerleyen dönemlerde farklı iktidarlarca ibadet mekanlarının ve kullanımlarının nasıl ele alındığı incelendi. Amaç, bugünün ibadet mekanlarında yaygın olarak görülen eril yapısını çözümlemek ve kadınların mekansal olarak ayrıştırılmasının altında yatan arketipi anlamaktı. Dönemin sosyal şartları göz önünde bulundurularak kadınların cami kullanımlarına ilişkin bilgilerin yanı sıra topluluklarda kadının günlük yaşamlarına ve kamusal yaşama dahil olduğu noktalara da yer verildi. Çalışmanın ilerleyen kısımlarında bugünün Türkiye'sinde kadınların kamusal alanda hak iddiasının temeli olan çeşitli kadın hareketlerine ve kadının kamusal yaşama katılma serüvenine değinilmiştir. Bu bağlamda, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki kadın hareketleri, Cumhuriyet dönemindeki kadın dernekleri ve siyasi kazanımları, Cumhuriyet sonrası Türkiye'nin siyasi atmosferi ve 1980 sonrasında artan İslamcı ve Feminist hareketler ele alınmaktadır. Ayrıca bu hareketlerin bir sonucu olarak kamusal alanda 'Müslüman Kadın' figürünün yükselişi de tartışılmaktadır. Kamusal yaşamda görünürlüğü artan ve cami mekanını daha aktif kullanmaya başlayan kadın kullanıcılar için yeni tasarım yollarının gerekliliği açıklanmıştır. Tezin son bölümünde, 'kapsayıcı tasarım' ın cami mimarisinde nasıl bir yeri olabileceğini ve ne tür ilkelere sahip olması gerektiği tartışılmıştır. Bu doğrultuda camilerde kadınlara ayrılan mekanların fiziksel ve psikososyal kapsayıcılığının ölçülmesinde kullanılacak 12 maddeden oluşan bir kriter seti oluşturulmuştur. 21. Yüzyıldan itibaren Diyanet İşleri Başkanlığının konu ile ilgili benimsediği politikalara, 2013'ten bu yana cami mekanında kadınlar için yaptığı reformlara değinilmiştir. Oluşturulmuş kriterler ışığında Ankara ilinde yer alan çeşitli camiler belirlenmiş ve değerlendirilmiştir. Ardından Dünya genelinde inşa edilen ve cinsiyetlendirilmiş mekan kullanımını yenilikçi bir biçimde ele alınan çeşitli cami örnekleri incelenmiş ve ibadet mekanlarında cinsiyet temsillerine ilişkin çeşitli tartışmalara yer verilmiştir.
  • Master Thesis
    Kayıp Kentsel Dokuyu Üretmek: Kentsel Tasarımda Bir Araç Olarak Üretken Çekişmeli Ağları Keşfetmek
    (2025) Takış, Fatma Nur; Akyüz, Sinan
    Bu araştırma, Generative Adversarial Networks'ün (GAN'ler) kaybolan kentsel dokuyu yeniden üretmek için bir tasarım aracı olması potansiyelini incelemektedir. Çalışma, 2023 Kahramanmaraş depremleri nedeniyle büyük yapısal kayıplar yaşayan Hatay şehir merkezine odaklanmaktadır ve kentsel dokuları üretmek için Pix2PixHD mimarisini kullanmaktadır. Araştırma, eğitim veri seti olarak afet öncesi kentsel haritaları kullanarak, Hatay'ın mekânsal sürekliliğini yansıtan kentsel dokular üretmeyi hedeflemektedir. Tez, yarı deneysel ve durum çalışması yaklaşımlarını birleştiren hibrit bir metodoloji benimsemektedir. Çalışma, makine öğrenmesinin temel prensipleri ve kentsel çalışmalardaki önemine değinmektedir, ardından modelin eğitim ve doğrulama süreçlerinin ayrıntılı bir şekilde belgelenmesiyle devam etmektedir. Modelin kentsel dokuları yeniden üretme yeteneğini değerlendirmek için Fréchet Inception Distance (FID) skoru ve üretim çıktılarını görsel gerçeklik ile yapısal bütünlüğü değerlendirmek için Structural Similarity Index Measure (SSIM) gibi nicel metrikler kullanılarak analiz edilmektedir. Ayrıca, veri seti ölçeklerinin (1:2000, 1:3000 ve 1:5000) model performansı üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Bu araştırma, Generative Adversarial Networks'ün afet sonrası kentsel tasarımda bir araç olma potansiyelini ortaya koymakta ve veri seti ölçeğinin gerçekçi kentsel desenler üretmedeki başarısı üzerindeki etkisine dair önemli içgörüler sunmaktadır.
  • Master Thesis
    Bir Kemer Tipi Yapı için Açılır Kapanır Altıgen Modülün Geliştirilmesi
    (2025) Yılmaz, Ebru Şahmetlioğlu; Asıliskender, Burak; Lopez, Omar Fabrisiso Avelandeda
    Araştırma, mimari tasarımda esneklik ve uyarlanabilirlik sağlayan açılabilir yapıların tarihsel gelişimini ve günümüz mimari anlayışındaki yerini incelemektedir.Araştırma, dönüştürülebilir sistemlerin tarihsel geçmişini ele alarak mimarlık tarihinde 'açılabilir' kavramının evrimini kapsamlı bir şekilde analiz etmekte ve bu sistemlerin farklı perspektiflerden ele alınma biçimlerini incelemektedir.Araştırma, açılabilir yapının bir alt türü olan düz makas yapısına odaklanmaktadır. Düz makas yapının asimetrik altıgen oluşumlar gibi yapısal oluşumlarda nasıl uygulandığı ve bu sistemlerin bir kemer modeline nasıl dönüştüğü konusunda ayrıntılı bir doğrulama süreci yürütülmüştür. Bu bağlamda, düz makas yapı birimlerinden asimetrik altıgen bir modelin oluşumu ve bu modelin bir kemer formuna dönüşüm süreçleri analiz edilmiş, yapısal özellikleri belirlenmiş ve çalışma aralıkları tanımlanmıştır. Araştırmada Niels De Temmerman tarafından önerilen daire paketi metodolojisi kullanıldı ve bu metodolojinin düz makas yapıları üzerindeki etkisi ortaya çıkarıldı. Bulgular, düz makas yapıların tasarımında kullanılan daire paketi metodolojisinin sunduğu esneklik ve uyarlanabilirlik fırsatlarını vurgulamaktadır; ve düz makas yapıların tasarım ve optimizasyon süreçlerine katkıda bulunma potansiyelini göstermektedir. Bu çalışmanın gelecekteki mimari projelerde daha işlevsel ve yenilikçi yollarla açılabilir yapının uygulanması için temel oluşturması beklenmektedir.
  • Master Thesis
    Kent Pratiğinde Veri Etkisi: Kayseri Tramvay Ağı Okuması
    (2025) Şenbaş, Aysu; Asiliskender, Burak
    Bu tez, Kayseri'deki KayseRay hafif raylı sistemi odağında, veri temelli analiz araçlarının kentsel kaliteyi toplu taşıma altyapısı üzerinden nasıl değerlendirebileceğini ve iyileştirebileceğini araştırır. Çalışma, CBS tabanlı mekânsal analizler, yaya akışı (CFD) simülasyonları ve yolcu verisi görselleştirmelerini bir araya getirerek insan ölçeğinde, bütüncül bir tasarım çerçevesi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Analizin merkezinde birbirini tamamlayan üç temel kentsel karakteristik- erişilebilirlik- görünürlük, ve canlılık- bulunur; bu boyutlar, veri odaklı tekniklerle ölçülerek mekânsal ve deneyimsel değerlendirmelerle desteklenir. Seçilen dört istasyon -Düvenönü, Cumhuriyet Meydanı, Hunat Hatun ve Büyükşehir Belediyesi- ayrıntılı biçimde incelenmiş, mekânsal verimsizlikler ile erişim boşlukları tespit edilmiş ve bu eksikleri gidermeye yönelik stratejiler önerilmiştir. Yöntemsel yaklaşım, teknik araçları yerinde gözlemlerle harmanlayarak kentsel hareketlilik sistemlerinin fiziksel çevreyle etkileşimine dair kapsamlı bir bakış sunar. Ayrıca, veri kısıtları ve bağlamsal sınırlamalar ele alınarak yerel altyapı ve kurumsal iş birliğinin önemi vurgulanmıştır. Elde edilen bulgular, yaya akışındaki verimsizlikleri, erişilebilirlik eksikliklerini ve kentsel canlılığı artırma yollarını ortaya koyarak mimarlar ve planlamacılar için uygulanabilir çözümler sunar. Tez, veri temelli yöntemlerin sürdürülebilir, kapsayıcı ve optimize edilmiş kent ortamları yaratmadaki potansiyelini göstererek hem akademik literatüre hem de pratik kentsel tasarım süreçlerine katkıda bulunur; böylece küresel akıllı şehir paradigması ile yerel kentsel gerçeklikler arasında köprü kurar ve BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine uyumlu stratejik bir yol haritası sunar.
  • Master Thesis
    Dijital Olarak Üretilen Toprak Yapıların İnşaat 4.0 Bağlamında İncelenmesi
    (2025) Sayın, İsmet; Metin, Buket
    Toprak, küresel olarak kullanılan en eski inşaat malzemeleri arasındadır. Yerel olarak üretilen inşaat malzemeleri çeşitli çevresel faydalar sağlarken, kentsel ortamlarda inşaat süresi, maliyeti ve kalitesi açısından optimum verimliliğe ulaşmak zor olmaya devam etmektedir. Çağdaş doğal yapı malzemeleri, teknolojik gelişmelerin yardımıyla inşaat sektörünü yeniden şekillendirmeye başlamıştır. İnşaat 4.0 ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri çağında, dijital üretim ve kitlesel özelleştirme yerel inşaatı değiştirmektedir. Toprak gibi düşük karbonlu malzemeler, yüksek somutlaştırılmış enerjiye sahip çağdaş yapı malzemelerinin yerini almıştır. Bu nedenle, bu teknolojilerin dünya tabanlı inşaat teknikleri üzerindeki etkisini anlamak gelecekteki tasarım ve inşaat süreçlerine rehberlik edebilir. Dünya tabanlı malzemeler için kullanılan dijital üretim teknolojilerinin tarihi, gelişim süreci, mevcut yerel uygulamaların ayak izleri ve geleceği, İnşaat 4.0 temel değerleri bağlamında incelenmektedir. Bu tez çalışması, toprak bazlı malzemelerle yerel ve yenilikçi dijital üretim tekniklerini inceleyerek, bunların inşaat 4.0 temel değerleri kapsamında bir değerlendirmesini sunmaktadır. Araştırmanın, inşaat sektöründeki kullanım alanlarının artırılması için İnşaat 4.0 temel değerlerine uygun olarak toprak bazlı malzemelerin dijital ve robotik üretim tekniklerinin malzeme, teknik ve işgücü bağlamında karşılaştırılmasını sunarak inşaat sektörüne katkı sağlaması beklenmektedir.
  • Master Thesis
    Mesleki Bilgi Transferinin Bir Aracı Olarak Türk Mimarlık Dergileri: 1960-1980
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2023) Katırcıoğlu, Nida; Tozoğlu, Ahmet Erdem
    In this thesis, the role of architectural periodicals published in Turkey in the context of knowledge transfer between 1960 and 1980 is analyzed with textual analysis. One of the functions of architectural periodicals, transferring the changes and developments in the professional field in the world to their readers, has been investigated. The contents of three architectural periodicals that transfer architectural knowledge have been categorized by examining their archives.
  • Master Thesis
    Tasarım ve Sergileme Arasındaki Diyaloğu Keşfetmek: İtalyan Kurumlarında Çağdaş Sanat Sergilerinin Mimari Entegrasyonu
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2024) Ünal, Cansu; Asıliskender, Burak
    Museums are dynamic spaces where architecture and exhibition design interact in significant ways, influencing each other and contributing to a cohesive cultural experience. The relationship between contemporary art exhibitions and museum architecture is crucial in shaping the narrative and the display of art. By exploring the relationship between contemporary art exhibitions and the architecture of museum buildings, a comprehensive analysis is offered of how these elements engage in a dynamic dialogue. Through a detailed comparative analysis of four landmark institutions—Fondazione Prada in Milan, Strozzi Palace in Florence, MAXXI in Rome, and the Venice Biennale's Arsenale—the study investigates the transformative role of architectural innovation in redefining historical structures for contemporary cultural purposes. The research underscores the significance of adaptive reuse in the evolution of museum spaces, examining how the architectural characteristics and spatial configurations of each building influence curatorial strategies and display of art. Focusing on the interplay between museum architecture and the thematic content of art exhibitions, the study highlights how museums serve as active participants in cultural discourse. This research provides insights into the ways contemporary art exhibitions and museum buildings collaboratively construct a hierarchical narrative space, enhancing the aesthetic, cultural, and educational value of art.
  • Master Thesis
    Modüler Mimarlık Kavramının Konut Tasarımı Üzerindeki Etki ve Gelişimi
    (Abdullah Gül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2024) Shahin, Nader Abou; Aksoyak, Ömer Devrim
    Modularity, deeply rooted in ancient art, architecture, and the natural world, has a rich historical legacy. This research endeavours to delineate a historical definition of modularity, objectively compile diverse perspectives and discussions, and explore its modern conceptualization. The primary objective is to cultivate a comprehensive understanding of the term 'module' within the context of architectural history. The study explores the various approaches to modularity and prefabrication adopted globally over the last century. The research examines past and present applications in housing projects, conducts a thorough literature review to trace the historical evolution of modular housing, delves into modularity theories in architectural design, and scrutinizes existing case studies. A theoretical framework defines critical concepts of modularity in architectural design and highlights influential architectural theorists and their contributions to modular design. A selection of modular housing projects is then subjected to in-depth case studies, analyzing successful and less successful examples to discern the factors contributing to effective modular design. Through an exhaustive listing and analysis of modular and prefabricated projects, this thesis aims to shed light on the developmental trajectory of the modular approach in terms of construction systems, materials, and dimensions. While revealing notable advancements, the research underscores existing gaps, particularly in customization for future adoption in housing architecture. Against the backdrop of a global housing crisis, modular architecture emerges as a promising solution aligned with the UN's Sustainable Development Goal 11.1—ensuring safe, decent, and affordable housing for all by 2030. This research serves as a foundational exploration into the modular concept in architectural housing, providing insights into its historical evolution and potential future applications.