TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/396
Browse
Search Results
Article Using Artificial Intelligence in University Libraries: Experiences and Challenges(2026) Helvacıoğlu, Ece; Şenoğlu, Aysel; Cuhadar, Sami; Mert, Selma; Gezer, CagatayThe Artificial Intelligence Research Group of the Anadolu University Libraries Consortium conducted a study involving 111 directors from university libraries in Turkey. Question 7 of the survey aimed to determine which AI technologies are used in university libraries. Based on the responses, the study population comprised 11 university libraries that used 6 or more AI tools. The study aimed to identify the fundamental problems encountered by university libraries when using AI tools and applications, understand the experiences of the directors involved, and propose solutions. Semi-structured interviews revealed a need for guidance on issues such as individual versus institutional subscriptions, communication, payment methods, user data privacy, the lack of qualified personnel, technical infrastructure, and the quality of accessible information. Furthermore, the study proposed solutions to address the challenges libraries face in using AI technologies more effectively.Article Rock-Cut Vernacular Architecture in Northeastern Kayseri: Architectural Characteristics and Conservation Challenges(2026) Timur, Bahar Elagöz; Kevseroğlu, ÖzlemThe rock-cut heritage of the Kayseri Valleys represents a distinctive vernacular tradition shaped by technological skill, social practices, and environmental adaptation. These systems, evolving from carved spaces to masonry and then reinforced concrete, represent both tangible and intangible heritage, connecting past construction knowledge with community identity and collective memory while adding to the valleys’ unique cultural landscapes. This study examines the relationship between rock-cut construction techniques and the topographic context of the Koramaz and Gesi Valleys. Using archival research, field surveys, and systematic documentation, it records settlement forms, underground cities, hillside shelters, dovecotes, and related production areas, along with their connections to daily life and agricultural activities. Through on-site observations, spatial measurements, and photographs, the research shows how these features are spread across mound, slope, and basin settlements, illustrating the link between geological conditions and architectural practices. The analysis emphasizes how these spaces were organized, adapted, and combined over time, demonstrating the deep relationship between geology, settlement, and material culture. The findings highlight major conservation challenges, including abandonment due to demographic changes, functional shifts driven by modern needs, material decay from neglect, the loss of craftsmanship, and unregulated interventions that threaten structural integrity. Additionally, the near extinction of rock-cut building as a living practice endangers the continuity of related knowledge systems. Focusing on both their tangible and intangible aspects, the study advocates for conservation strategies based on socio-cultural continuity, community involvement, and sensitive adaptive reuse. This comprehensive approach is crucial to preserving the Kayseri Valleys as dynamic cultural landscapes while maintaining their relevance for future generations.Article Farklı Rotor Geometrilerine Sahip Senkron Relüktans Makinelerde Eksantriklik Hata Göstergeleri(2026) Tekgun, DidemSenkron relüktans motorları (SynRM’ler), mıknatıssız rotor yapıları, yüksek verimleri ve farklı çalışma koşulları altında gösterdikleri sağlam performans nedeniyle modern tahrik uygulamalarında önemli ölçüde dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, SynRM’ler güvenilirliklerini azaltabilecek elektriksel ve mekanik arızalara karşı hassastır. Bu arızalar arasında, rotor ve stator arasındaki küçük hizasızlıkların dahi dengesiz manyetik kuvvetlere, artan titreşime ve elektromanyetik gerilime yol açabilmesi nedeniyle, eksantriklik arızaları kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, üç ve dört akı bariyerli rotor geometrilerine sahip SynRM’lerdeki statik (SE), dinamik (DE) ve karışık (ME) eksantriklik arızalarını iki boyutlu sonlu eleman analizi yöntemiyle incelemektedir. Sonuçlar, ME arızasının en ciddi elektromanyetik bozulmaya neden olduğunu, üç akı bariyerli rotorun ise azalmış çıkık kutupluluk nedeniyle daha yüksek moment dalgalanması ve daha düşük moment ürettiğini göstermektedir. Moment dalgalanması, ME koşullarında %33’e kadar artış göstererek en hassas arıza göstergesi olarak belirlenmiştir. Bu bulgular, rotor geometrisi, arıza şiddeti ve makina performansı arasındaki ilişkiye dair değerli içgörüler sunarak gelecekteki SynRM tasarım ve izleme stratejilerine rehberlik etmektedir.Publication Düzeltme(2026) Solak, Yeter; Karataş, MuratAlternatif Politika dergisinin 2025 yılında yayımlanan 17. cilt, 2. sayısında yer alan; Yeter Solak ve Murat Karataş tarafından kaleme alınan “Kimlik ve Laiklik Ekseninde Sol Bir Arayış: Barış Partisi” başlıklı makalenin kaynakça bölümünde maddi hatalar tespit edilmiştir. Yazarlar, önceki düzeltme sürecinde bazı eser künyelerinde sehven maddi hatalar yapıldığını beyan etmektedir. Makalenin kaynakçasında yer alan ve künye bilgisi hatalı olan eserler şunlardır: Bozkurt, Fuat (2005), Aleviliğin Siyasal Serüveni (İstanbul: Su Yayınları). Celasun, Ali Haydar (1995), Alevîlik Bir Sır Değildir (İstanbul: Ceylan Ofset). Ertan, Mehmet (2017), “Barış Partisi’nin Siyasal Söylemi”, Modern Türkiye Araştırmaları Dergisi, 14 (1): 226–240. Ertan, Mehmet (2018), “Türkiye’de Alevi Siyaseti”, Uluslararası İlişkiler Dergisi, 15(2): 215–240. İlgili eserlerin doğru künye bilgisi aşağıdaki gibidir: Bozkurt, Fuat (1993), Aleviliğin Toplumsal Boyutları (İstanbul: Tekin Yayınevi). Cilasun, Ali Haydar (1995), Alevîlik Bir Sır Değildir (İstanbul: Belge Yayınları). Ertan, Mehmet (2017), Aleviliğin Politikleşme Süreci (İstanbul: İletişim Yayınları). Ertan, Mehmet (2018), “Eşitlik ve Farklılığı Bir Arada Düşünmek: Alevilerin Eşit Yurttaşlık Talebi”, Altınbaş Üniversitesi II. Küresel Eşitsizlik Konferansı, 16–25 Mayıs 2018.Article Bireyci ve Toplumcu Kültürel Özelliklerin Türk ve Amerikalı Doktora Öğrencilerinin Motivasyonlarına Etkisi: Bir Karışıkültür Çalışması(2025) Turan, Yasın; Duruhan, KemalMevcut çalışmalar arasında yükseköğretimde, özellikle doktora düzeyinde yapılan kültürlerarası araştırmaların oranı oldukça düşüktür. Doktora öğrencilerinin doktora eğitimine ilişkin görüşlerinin farklı kültürel kodlar bağlamında karşılaştırılmasının bu alandaki bilgi açığının kapatılmasına yardımcı olacağı düşünülmektedir. Bu çalışma, Türk ve Amerikalı doktora öğrencilerinin doktora yapma motivasyonlarına ve bu motivasyonları etkileyen faktörlere ilişkin görüşlerinin bireyci ve toplumcu özellikler açısından nasıl farklılaştığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışma, Fenomenoloji modeli kullanılarak yapılandırılmıştır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çalışma grubunun oluşturulmasında ölçüt örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veriler, belirlenen ölçütleri karşılayan 21 Türk ve 21 Amerikalı doktora öğrencisinden toplanmıştır. Türk ve Amerikalı öğrencilerin içinde yetiştikleri toplumun özelliklerine paralel motivasyon kaynaklarına ve motivasyon düzeylerini etkileyen faktörlere sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Bu durum Amerikalı öğrenciler için daha net gözlemlenirken, Türk öğrenciler için kolektivist ve bireyci kodların iç içe geçtiği görülmüştür. Araştırma, doktora eğitiminin planlanması ve uygulanmasında kültürel özelliklerin dikkate alınmasının önemini ve doktora öğrencilerinin kültürel özelliklerinden kaynaklanan farklılıklar nedeniyle doktora sürecine farklı yaklaşabileceklerini ortaya koymuştur.Article Survo bulmacasının oluşturulması ve çözülmesı̇ ı̇çı̇n tamsayılı programlama formülasyonu(2025) Sungur, Banu; Erciyes, FatmanurBulmacalar genellikle eğlence için üretilir ancak aynı zamanda matematiksel veya mantıksal problemlerdir. Her bulmacanın kendine özgü bir mantığı ve matematiği vardır. Altta yatan mantığı kavrayıp modelleyebildiğimizde bulmacalar daha anlaşılır hale gelir. Bu nedenle bulmacalar bilim insanlarının ilgisini çeken bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Mantık bulmacalarından biri de Survo bulmacasıdır. Bu bulmacayı oluşturmak ve çözmek için bir tamsayılı doğrusal programlama modeli formüle edilmiştir. Formülasyonun geçerliliğini göstermek için açıklayıcı örnekler verilmiştir. Modelin etkinliği internette bulunan Survo bulmacaları çözülerek test edilmiştir. Çözümler kısa işlemci sürelerinde elde edilmiştir. Daha sonra, modellerin etkinliği deneysel hesaplamalar kullanılarak analiz edilmiştir. Hesaplama sonuçları bir dizi Survo bulmaca örneği üzerinden elde edilmiştir. Önerilen matematiksel model, 50x50 boyutuna kadar bulmacaları kısa CPU sürelerinde, maksimum 254 saniyede üretmiştir. 15x15 boyutuna kadar olan bulmacalar çözülmüştür.Article The Exception to Legislative Immunity for “Cases Subject to Article 14 of the Constitution as Long as an Investigation Has Been Initiated Before the Election” as a Problem of Democracy(2025) Ekinci, BaşakAnayasa’nın 83. maddesine göre yasama dokunulmazlığının istisnasını oluşturan “seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasa’nın 14. maddesine giren durumlar”, istisnanın kötüye kullanılmasını kolaylaştıran bir belirsizlik içermektedir. Anayasa Mahkemesi, hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan öngörülebilirlik kriterini taşımayan bu kuralın mevcut haliyle uygulanmasının seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkını ihlal edeceğine karar vermiştir. Mahkemenin bu istisnaya yönelik içtihadı, yasama organına bu istisnanın kapsamını ve uygulamasında göz önünde bulundurulması gereken kriterleri belirleme yükümlülüğü de yüklemiştir. Ancak bu çalışmada, söz konusu istisnanın demokratik hukuk devleti ilkesi açısından yarattığı risklerin istisnanın daha detaylı düzenlenmesiyle ortadan kaldırılamayacağı ileri sürülmüştür. Çalışmanın önerdiği çözüm, bu istisnanın Anayasa’nın 83. maddesinden çıkarılmasıdır. Zira yasama dokunulmazlığının amacı, işlevi ve sınırları Türkiye bağlamında ele alındığında istisnanın sadece seçim sonrasına değil seçim öncesi siyasal alana da keyfi müdahaleyi mümkün kıldığı ve böylece demokratik hukuk devleti ilkesine ciddi şekilde zarar verme potansiyeli taşıdığı açığa çıkmaktadır.Article Kil Zeminlerdeki Düz Ve Konik Rüzgar Türbini Temellerinin Oturma Davranışının 3b Sonlu Elemanlar Yöntemiyle Karşılaştırmalı İncelenmesi(2025-12-03) Yalçın, HakanYenilenebilir enerjinin önemi arttıkça, rüzgar türbinleri çoğalmakta ve killi zemin de dahil çeşitli zemin tiplerine inşaat yapılmaktadır. Rüzgâr enerjisi sistemlerinin stabilitesini ve uzun süreli çalışmasını garanti etmede önemli bir unsur, rüzgâr türbini temellerinin killi zeminlerdeki deformasyon davranışıdır. Bu çalışmanın amacı, geleneksel dairesel düz tip rüzgar türbin temeli (DTT) ve konik tip temelin (KTT) zemindeki oturma performanslarının 3 boyutlu sonlu eleman yöntemi kullanılarak kıyaslanmasıdır. Analizlerde, aşırı konsolidasyon oranı (AKO), kohezyon, içsel sürtünme açısı gibi farklı zemin parametreleri ve türbine etkiyen burulma momentinin türbin temellerinin oturmasını ve genel deformasyonunu nasıl etkilediği incelenmiştir. Çalışma sonucunda, KTT kullanıldığı durum DTT ile kıyaslandığında zeminde daha az gerilme olması ve daha iyi bir oturma performansı elde edilmesine olanak sağlamıştır. Ayrıca, AKO' nun temelin deformasyona tepki verme biçimini önemli ölçüde değiştirdiği tespit edilmiştir. Sahip olduğu geometri sayesinde optimize edilmiş gerilim dağılımı, kesme ve yanal kuvvetlere karşı geliştirilmiş direnci ve iyileştirilmiş moment kararlılığı, KTT’ nin karmaşık zemin ortamlarında kara rüzgar türbinlerini desteklemek için daha güvenilir ve etkili bir seçim haline getirmektedir.Research Project Adaptation of Guar Bean (Cyamopsis Tetragonoloba L.Taub.) to Different Regions of Turkey for Grain Yield and Gum Traits(2020) Erol, Elif; Akan, Kadir; Kökten, Kağan; Akçura, Mevlüt; Kahraman, Kevser; Kara, Burhan; Kara, RukiyeProje ile ülkemizin farklı çevre koşullarında tane verimi ve sakız içeriği yönünden uygun olan sakız fasulyesi genotiplerinin geliştirilmesi, sakız fasulyesi için en uygun çevrelerin tespit edilmesi, elde edilen sakızın teknolojik özelliklerinin belirlenmesi ve sakız alındıktan sonra kalan posanın yem özelliklerinin incelenmesi hedeflenmiştir. Materyal olarak Hindistan ve Pakistan?dan temin edilen popülasyonlar içerisinden Çanakkale sulu koşullarında 2011?2015 yılları arasında teksel seleksiyon ile seçilen saf hatlardan olumlu özellikleri (Çanakkale koşullarına tane verimi, olgunlaşma süresi, hastalıklara dayanıklılık vb. yönünden uyum sağlayan) taşıyan 86 adet hat ile Hindistan?da tescil ettirilmiş 4 çeşit kullanılmıştır. Projenin birinci yılında, Çanakkale (2 set), Bandırma (2 set), Burhaniye (2 set), İzmir (Bayındır), Kahramanmaraş (Merkez), ve Bingöl (Merkez) lokasyonlarında standart çeşitler ile hatları toplam 9 çevrede 41 özellik ( tane verimi, tohum, fenolojik, sakız ve yem) yönünden karşılaştırmak amacıyla dikdörtgen latis (9 x 10) deneme desenine göre 3 tekerrürlü denemeler kurulmuştur. Bu faaliyetlerin sonucuna göre tane ve sakız verimi ile sakız özellikleri yönünden en yüksek değerlere sahip olan 25 adet hat belirlenmiştir İkinci ve üçüncü yıllarda ise belirlenen 25 adet hat ve 4 standart çeşit ile aynı lokasyonlara ilave olarak Isparta (Merkez) lokasyonunda tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak toplam 14 adet deneme (2 yıl 7 lokasyon) kurulmuştur. Denemelerde tane verimi, tohum, fenolojik, sakız ve yem özelliklerinden oluşan toplam 41 adet özellik incelenmiştir. Elde edilen sonuçların değerlendirilmesinde farklı stabilite parametreleri ile GGE-biplot yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemler ile deneme kurulan çevreler arasında yıllara değişmekle birlikte en uygun çevrelerin sırasıyla, Kahramanmaraş, İzmir, Çanakkale ve Burhaniye çevrelerinin olduğu, Bingöl ve Isparta çevrelerinin ise uygun olmadığı, hatlar arasında ise en iyilerin 23, 12, 13 ve 16 nolu hatların olduğu belirlenmiştir. En iyi olan hatlardan bir tanesinin ülkemizin ilk sakız fasulyesi çeşitleri olarak tescillenmesi için Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi?ne müracaatı için hazırlıklar devam etmektedir.Research Project Kolon Polipleri için Kolonoskopi ve Histopatoloji Görüntülerinden Yapay Zekâ Destekli Prognostik Belirteç Tespiti(2023) Doğan, Serkan; Doğan, Refika Sultan; Aydın, Zafer; Akay, Ebru; Güzel, Ömer Faruk; Yilmaz, Bulent; Taşdemir, Sena Büşra YengeçKolon kanseri vakalarının çoğu kolon mukozasında anormal hücre çoğalmasından kaynaklanan poliplerle başlar. Bu projede Kayseri Şehir Hastanesi gastroenteroloji kliniğine gelen 201 hastada tespit edilen poliplere dair kolonoskopi video ve görüntülerinden ve biyopsi örneklerinden elde edilen patoloji raporu ve immunohistokimyasal (İHK) gen ve protein analizi sonuçlarını içeren kapsamlı bir veri seti oluşturulmuştur. Bu projede, elde ettiğimiz veri setinde yer alan görüntülerden kolon poliplerinin evresini/patolojisini tahmin etmek için yenilikçi derin öğrenme ve makine öğrenmesi yöntemlerini temel alan çevrim içi veya dışı kullanılabilen kapsamlı bir yapay zekâ destekli bilgisayarlı görü sistemi geliştirilmiştir. Bu proje kapsamında; kolonoskopi videolarından gerçek zamanlı polip lokalizasyonu, videolardan görüntülerin elde edilmesi, polip görüntülerinden hiperplastik ve tübüler polip ayrımının otomatik yapılması ve hekim performansıyla karşılaştırılması, bu görüntüler üzerinde ayırt edici özniteliklerin tespit edilmesi, farklı büyütmelerde alınan histopatoloji görüntülerinden adenomatöz olan ve olmayan poliplerin ve poliplerin alt tiplerinin yenilikçi derin öğrenme yöntemleriyle tespiti, Ki-67, p53, VEGF, PDL-lenfosit ve PDL-epitel, BRAF ve cd34 isimli gen ve proteinlerin İHK analizlerinin sonuçlarının polip tipleri ve alt tipleri için yorumlanması ve poliplerin bu bilgilere göre etiketlenmesi gerçekleştirilmiştir.