Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/5799
Browse
4 results
Search Results
Master Thesis Büyük Veri ve Veri Analitiğinin Mimari Tasarım Süreçlerine Etkisi(2025) Özüberk, Pelin; Asıliskender, BurakBüyük verinin artan yaygınlaşması ve veri analitiğindeki gelişmeler mimari tasarım süreçlerini kökten dönüştürmektedir. Bu tez, mimari alandaki büyük verinin rolünü ve etkisini araştırıyor ve geniş veri kümelerinin ve analitik tekniklerin geleneksel ve dijital tasarım iş akışlarını nasıl etkilediğine odaklanmaktadır. Veri, bilgi ve bilgi birikimi kavramlarının ayrıntılı bir incelemesi yoluyla bu tez, veri odaklı yaklaşımların mimarların tasarımları kavramsallaştırma, geliştirme ve optimize etme biçimini nasıl yeniden şekillendirdiğini ana hatlarıyla açıklamaktadır. Araştırma, geleneksel sezgiye dayalı tasarım modellerinden dijital, uyarlanabilir ve performans odaklı metodolojilere geçişi incelemekte ve mimariyle ilgili kritik veri analitiği ilkelerini ve tekniklerini vurgulamaktadır. Ayrıca, büyük veri entegrasyonunun sağladığı uyarlanabilir tasarım, üretken sistemler ve performansa dayalı stratejiler gibi çağdaş uygulamaları analiz etmektedir. Çalışma, büyük verinin ortaya koyduğu fırsatlar ve zorluklar üzerine düşünerek, disiplinler arası iş birliğinin gerekliliğini, etik hususları ve gelecekteki uygulayıcıları donatmak için mimarlık eğitiminin evrimini vurgula. Çalışma ayrıca, özellikle akıllı, kullanıcıya duyarlı mimari ortamların geliştirilmesinde gelecekteki araştırma yönlerine dair önerilerde bulunmaktadır.Master Thesis Cami Mimarisinde Kapsayıcı Tasarım: Türkiye Örneğinde Toplumsal Cinsiyet Perspektifi(2024) Güzelce, Vera Yıldız; Tozoğlu, Ahmet ErdemTürkiye'de cami tasarımı meselesi genellikle siyasi ve formla ilgili tartışmaların öznesidir. İbadet mekanlarının, kullanıcı odaklı mekan tasarımı anlayışı ile bir tasarım problemi olarak yeniden ele alınması gerekmektedir. Çalışmanın amacı Türkiye'de bulunan camilerde kadınlara ilişkin mekanlar için alternatif tasarım önerileri geliştirmektir. 'Kapsayıcı' olma meselesinin çağdaş cami tasarımında nasıl ele alındığını, çağdaş camilerin formal bir yenilikten öte kullanıcıya yeni ve daha kapsayıcı bir kullanım deneyimi sunup sunmadığını araştırmak bu çalışmanın ana hedeflerindendir. Bunu yaparken Müslümanların ilk mescidinin bu önerilen kapsayıcı prensibe uygunluğunu araştırıldı. Ardından ilerleyen dönemlerde farklı iktidarlarca ibadet mekanlarının ve kullanımlarının nasıl ele alındığı incelendi. Amaç, bugünün ibadet mekanlarında yaygın olarak görülen eril yapısını çözümlemek ve kadınların mekansal olarak ayrıştırılmasının altında yatan arketipi anlamaktı. Dönemin sosyal şartları göz önünde bulundurularak kadınların cami kullanımlarına ilişkin bilgilerin yanı sıra topluluklarda kadının günlük yaşamlarına ve kamusal yaşama dahil olduğu noktalara da yer verildi. Çalışmanın ilerleyen kısımlarında bugünün Türkiye'sinde kadınların kamusal alanda hak iddiasının temeli olan çeşitli kadın hareketlerine ve kadının kamusal yaşama katılma serüvenine değinilmiştir. Bu bağlamda, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki kadın hareketleri, Cumhuriyet dönemindeki kadın dernekleri ve siyasi kazanımları, Cumhuriyet sonrası Türkiye'nin siyasi atmosferi ve 1980 sonrasında artan İslamcı ve Feminist hareketler ele alınmaktadır. Ayrıca bu hareketlerin bir sonucu olarak kamusal alanda 'Müslüman Kadın' figürünün yükselişi de tartışılmaktadır. Kamusal yaşamda görünürlüğü artan ve cami mekanını daha aktif kullanmaya başlayan kadın kullanıcılar için yeni tasarım yollarının gerekliliği açıklanmıştır. Tezin son bölümünde, 'kapsayıcı tasarım' ın cami mimarisinde nasıl bir yeri olabileceğini ve ne tür ilkelere sahip olması gerektiği tartışılmıştır. Bu doğrultuda camilerde kadınlara ayrılan mekanların fiziksel ve psikososyal kapsayıcılığının ölçülmesinde kullanılacak 12 maddeden oluşan bir kriter seti oluşturulmuştur. 21. Yüzyıldan itibaren Diyanet İşleri Başkanlığının konu ile ilgili benimsediği politikalara, 2013'ten bu yana cami mekanında kadınlar için yaptığı reformlara değinilmiştir. Oluşturulmuş kriterler ışığında Ankara ilinde yer alan çeşitli camiler belirlenmiş ve değerlendirilmiştir. Ardından Dünya genelinde inşa edilen ve cinsiyetlendirilmiş mekan kullanımını yenilikçi bir biçimde ele alınan çeşitli cami örnekleri incelenmiş ve ibadet mekanlarında cinsiyet temsillerine ilişkin çeşitli tartışmalara yer verilmiştir.Master Thesis Kent Pratiğinde Veri Etkisi: Kayseri Tramvay Ağı Okuması(2025) Şenbaş, Aysu; Asiliskender, BurakBu tez, Kayseri'deki KayseRay hafif raylı sistemi odağında, veri temelli analiz araçlarının kentsel kaliteyi toplu taşıma altyapısı üzerinden nasıl değerlendirebileceğini ve iyileştirebileceğini araştırır. Çalışma, CBS tabanlı mekânsal analizler, yaya akışı (CFD) simülasyonları ve yolcu verisi görselleştirmelerini bir araya getirerek insan ölçeğinde, bütüncül bir tasarım çerçevesi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Analizin merkezinde birbirini tamamlayan üç temel kentsel karakteristik- erişilebilirlik- görünürlük, ve canlılık- bulunur; bu boyutlar, veri odaklı tekniklerle ölçülerek mekânsal ve deneyimsel değerlendirmelerle desteklenir. Seçilen dört istasyon -Düvenönü, Cumhuriyet Meydanı, Hunat Hatun ve Büyükşehir Belediyesi- ayrıntılı biçimde incelenmiş, mekânsal verimsizlikler ile erişim boşlukları tespit edilmiş ve bu eksikleri gidermeye yönelik stratejiler önerilmiştir. Yöntemsel yaklaşım, teknik araçları yerinde gözlemlerle harmanlayarak kentsel hareketlilik sistemlerinin fiziksel çevreyle etkileşimine dair kapsamlı bir bakış sunar. Ayrıca, veri kısıtları ve bağlamsal sınırlamalar ele alınarak yerel altyapı ve kurumsal iş birliğinin önemi vurgulanmıştır. Elde edilen bulgular, yaya akışındaki verimsizlikleri, erişilebilirlik eksikliklerini ve kentsel canlılığı artırma yollarını ortaya koyarak mimarlar ve planlamacılar için uygulanabilir çözümler sunar. Tez, veri temelli yöntemlerin sürdürülebilir, kapsayıcı ve optimize edilmiş kent ortamları yaratmadaki potansiyelini göstererek hem akademik literatüre hem de pratik kentsel tasarım süreçlerine katkıda bulunur; böylece küresel akıllı şehir paradigması ile yerel kentsel gerçeklikler arasında köprü kurar ve BM Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine uyumlu stratejik bir yol haritası sunar.Master Thesis Dijital Olarak Üretilen Toprak Yapıların İnşaat 4.0 Bağlamında İncelenmesi(2025) Sayın, İsmet; Metin, BuketToprak, küresel olarak kullanılan en eski inşaat malzemeleri arasındadır. Yerel olarak üretilen inşaat malzemeleri çeşitli çevresel faydalar sağlarken, kentsel ortamlarda inşaat süresi, maliyeti ve kalitesi açısından optimum verimliliğe ulaşmak zor olmaya devam etmektedir. Çağdaş doğal yapı malzemeleri, teknolojik gelişmelerin yardımıyla inşaat sektörünü yeniden şekillendirmeye başlamıştır. İnşaat 4.0 ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri çağında, dijital üretim ve kitlesel özelleştirme yerel inşaatı değiştirmektedir. Toprak gibi düşük karbonlu malzemeler, yüksek somutlaştırılmış enerjiye sahip çağdaş yapı malzemelerinin yerini almıştır. Bu nedenle, bu teknolojilerin dünya tabanlı inşaat teknikleri üzerindeki etkisini anlamak gelecekteki tasarım ve inşaat süreçlerine rehberlik edebilir. Dünya tabanlı malzemeler için kullanılan dijital üretim teknolojilerinin tarihi, gelişim süreci, mevcut yerel uygulamaların ayak izleri ve geleceği, İnşaat 4.0 temel değerleri bağlamında incelenmektedir. Bu tez çalışması, toprak bazlı malzemelerle yerel ve yenilikçi dijital üretim tekniklerini inceleyerek, bunların inşaat 4.0 temel değerleri kapsamında bir değerlendirmesini sunmaktadır. Araştırmanın, inşaat sektöründeki kullanım alanlarının artırılması için İnşaat 4.0 temel değerlerine uygun olarak toprak bazlı malzemelerin dijital ve robotik üretim tekniklerinin malzeme, teknik ve işgücü bağlamında karşılaştırılmasını sunarak inşaat sektörüne katkı sağlaması beklenmektedir.