Scopus İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/395
Browse
2 results
Search Results
Article Citation - Scopus: 1Kayseri İlindeki Bazı Tarihi Eserlerde Bozunma Etkilerinin Tahribatsız Deney Yöntemleriyle Değerlendirilmesi(TMMOB Chamber of Geological Engineers, 2025-06-11) Akin, Mutluhan; Akin, Muge; Akgül, Muhammed Kamilİç Anadolu’da önemli bir yerleşim merkezi olan Kayseri, farklı dönemlerden günümüze kadar gelen birçok tarihi esere ev sahipliği yapmaktadır. İlin farklı bölgelerinde özellikle yoğun yerleşimin bulunduğu alanlarda, Selçuklu Dönemi’ne ait 12. ve 14. yüzyıllar arası yapılmış çok sayıda cami, kümbet ve medrese türü tarihi esere rastlamak mümkündür. Kültürel miras niteliğindeki bu eserler çoğunlukla yakın çevrede yoğun olarak bulunan farklı renk ve dokudaki ignimbirit türü kaya malzemesi kullanılarak inşa edilmişlerdir. Genel olarak düşük dayanıma sahip ve su etkilerine karşı hassas olan bu ignimbiritler zaman içerisinde atmosferik etkenler, hava kirliği, vandalizm vb. gibi olaylar sonucunda bozunmakta ve ilksel özelliklerini kaybetmektedirler. Bu çalışmada Kayseri il merkezindeki Roma ve Selçuklu dönemlerine ait tarihi eserler ile bu eserlerde zaman içinde meydana gelen bozunma etkileri incelenmiştir. Bozunma etkilerinin gözlemsel olarak incelenmesinin yanı sıra, eserlere herhangi bir zararı bulunmayan tahribatsız deney yöntemlerinden İğne Penetrometresi, Schmidt Çekici ve P-dalga hızı deneylerinden faydalanılmıştır. Bunun yanı sıra, bozunmuş ignimbirit bloklarına ait yerinde deneylerle belirlenen değerler, aynı malzemeye ait taze örneklerin fiziko-mekanik özellikleri ile karşılaştırılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda tarihi eserlerin taban bölümlerinde özellikle kılcallık sebebiyle pullanma ve kavlaklanma türü bozunmaların geliştiği ve ignimbiritlerin bu bölümlerde dayanımlarını önemli ölçüde kaybettiği tespit edilmiştir. İncelenen kümbetlerin bazılarına uygulanan iyileştirme çalışmalarında ise kümbetlerin çevresinde bulunan yüzey suyu drenajlarının yeterli ölçüde yapılamadığı ve yağmur ile biriken suların tarihi eserlerin daha fazla bozunmasına sebep olduğu saptanmıştır. Kültürel miras olarak değerlendirilen bu tarihi yapıların korunup gelecek nesillere aktarılması amacıyla, ignimbirit yapılarının yüzeysularına karşı duyarlılığı dikkate alınarak tarihi kümbetlerin çevresinde su drenajı iyileştirme çalışmaları yapılması önerilmektedir.Article Citation - WoS: 9Citation - Scopus: 9A New Quantitative Welding Degree Classification for Ignimbrites(Springer, 2023-06-28) Akin, Mutluhan; Topal, Tamer; Dincer, Ismail; Akin, Muge K.; Ozvan, Ali; Orhan, Ahmet; Orhan, AyseAs a pyroclastic rock type, ignimbrites may reveal varying degrees of welding depending on the temperature (> 535 celcius) and overburden pressure conditions during its formation. The welding degree of ignimbrites increases as the formation temperature and the thickness of the overburden deposit in the depositional environment escalate, which are the most crucial factors controlling the rate of welding in ignimbrites. With the increasing temperature, plastic deformation is observed in ignimbrites and the glassy minerals are being welded. Furthermore, the thickness of the overburden causes the deformation of the ash matrix in ignimbrites at the lower sections and the pumice grains are flattened at different rates. An increase in the degree of welding of ignimbrites causes an improvement in the physical and mechanical properties of the rock material as well. Within the scope of this research, petrographical, mineralogical, and geochemical studies were carried out on a total of 16 different ignimbrite types, which have different color and texture properties, obtained from three different regions of Turkey (Kayseri, Nevsehir, Ahlat) where ignimbrites extensively crop out, and the physical and mechanical properties of these samples were revealed. Consequently, a new welding classification was developed for ignimbrites considering the uniaxial compressive strength and dry unit weight. The proposed welding classification consists of six classes ranging from non-welded to highly welded. When the welding degrees of the selected ignimbrites are evaluated, Kayseri ignimbrites mostly exhibit moderate welding characteristics. Nevsehir ignimbrites, on the other hand, have a low welding degree whereas the degree of welding in Ahlat ignimbrites may vary from low to high. Additionally, long and short axis lengths of pumice grains in the ignimbrite specimens were determined by measuring under the microscope, and shape ratios were determined by different shape parameter evaluation methods. As a result, it has been concluded that the pumice grains in Kayseri and Ahlat ignimbrites have a more lenticular structure than the pumice grains in Nevsehir ignimbrites. Eventually, the welding degree classes of ignimbrites and the classification developed by using threshold values of the oblateness ratio (OR) values of pumice grains at different welding degrees are quite compatible. The proposed welding degree classification is of great importance in the selection of ignimbrites widely used as dimension stone and in terms of engineering classification of this rock type as well as it will guide to the scientific studies to be performed on ignimbrites with varying physical and mechanical properties.