TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/396
Browse
42 results
Search Results
Article Karışık Bir Nikel-Kobalt Hidroksit Çökeleğinden Nikel Kazanımı(2019) Kurşunoglu, SaitKarışık bir nikel-kobalt hidroksit çökeleğinden (MHP) nikel kazanımı tasarlanmış ve deneysel olarak araştırılmıştır. Nikel kazanımı için sülfürik asit miktarının, liç süresinin, liç sıcaklığının ve karıştırma hızının etkileri incelenmiştir. 0,75M sülfürik asit miktarında, 30°C liç sıcaklığında ve 400 rpm karıştırma hızı şartlarında, 60 dakika liç işleminden sonra %90’dan daha fazla nikel ve yaklaşık %80 kobalt çözeltiye alınmıştır. Araştırılan koşullar altında katı-çözelti karışımının pH değeri 1,23 olarak belirlenmiştir. Liç sıcaklığının ve karıştırma hızının MHP numunesinden nikel kazanımına faydalı etkilerinin olmadığı gözlemlenmiştir. Yeni MHP numunesi üzerinde yapılan XRD incelemeleri sonrasında elde edilen sonuç ve piklerin oldukça geniş olması numunenin amorfumsu katı yapıda olduğunu ortaya çıkartmıştır.Article Türk Termik Santrallerinden İki Farklı Uçucu Kül Kullanarak Alkali Yakma Metoduyla Zeolit Sentezi(2020) Top, Soner; Vapur, HuseyinBu çalışmada, Sugözü termik santrali uçucu küllerinden sonrasında su liçi ile desteklenen bazik füzyon tekniği kullanılarak fojasit (Na-LSX) (3.5(Ca0.3)3.5(Na0.6)3.5(Mg0.1)Al7Si17O48•32(H2O)) türü, Çatalağzı uçucu küllerinden ise aynı tekniği kullanarak Ca-Filipsit (CaK0.6Na0.4Si5.2Al2.8O16•6(H2O)) türü zeolitler sentezlenmiştir. Bu yöntemlerde öncelikle yüksek sıcaklıkta kül fırınında uçucu küller ve sodyum hidroksit (NaOH) belirli oranlarda karıştırılarak 600 °C’de sinterlenmiş sonrasında öğütülen malzemelerden saf suda liç işlemi ile zeolitler elde edilmiştir. Katyon Değiştirme Kapasitesi (KDK), X-Işını Kırınımı (XRD), Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR), X-Işını Fluoresans (XRF) ve Atomik Adsorpsiyon Spektrometresi (AAS) analizleri ile sentezlenen zeolitler karakterize edilmiştir. Sugözü uçucu külleri ile (1:2 oranda) sentezlenen zeolitler 136,93 meq/100 g KDK’ne sahipken aynı oranda Çatalağzı uçucu külleri ile sentezlenen zeolitlerin 247,88 meq/100 g KDK’ne sahip oldukları belirlenmiştir. Sonuç olarak F sınıfı 2 ayrı uçucu kül kullanarak atıksu arıtıcı, enerji depolayıcı, katalist ve separator olarak kullanılabilecek zeolitler sentezlenmiştir.Publication Nikel Lateritlerin Hidrometalurjik İşlemi - Nikel ve Kobalt Ayırım ve Saflaştırması İçin Solvent Ekstraksiyon Kullanımı ve Nikel Kobalt Projelerine Kısa Bir Bakış(2019) Kaya, Muammer; Kurşunoglu, SaitBu çalışmada, lateritik nikel cevherlerinin hidrometalurjik işlemlerinde nikel ve kobalt ayırma ve saflaştırılmasında kullanılan solvent ekstraksiyon (SX) yöntemi için kısa bir değerlendirme yapılmıştır. Bu çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Sülfat liç çözeltilerinden nikel ve kobalt solvent ekstraksiyonu ilk olarak tanımlanmıştır. Solvent ekstraksiyon tekniğinin bulunduğu lateritik nikel cevherlerinin işletimi için geliştirilen hidrometalurji tesisler ikinci olarak tartışılmıştır. En önemli ekstraktantlar ilk bölümde kısaca verilmiştir. Laterit liç çözeltisinde bulunan safsızlıklardan nikel ve kobalt ayırma ve saflaştırma işlemi ya tekli ekstraktant sistemi olarak adlandırılan direkt solvent ekstraksiyon (DSX) ya da iki veya daha fazla ekstraktant karışımından oluşan sinerjistik solvent ekstraksiyon (SSX) yöntemleriyle gerçekleştirilebileceği görülmüştür. Karışık sülfür çökeleği (MSP) ve karışık hidroksit çökeleği (MHP) işlemlerinden bahsedilmiştir. Bu makale aynı zamanda her bir ekstraksiyon sisteminin avantaj ve dezavantajlarını ele almaktadır. İlk yatırım maliyeti, işlem maliyeti ve minerolojik yapının lateritik nikel cevheri için uygun bir hidrometalurjik yöntem seçimini etkileyebilen en önemli faktörler olduğu görülmüştür.Article Investigation on Usage Possibilities of Gasification Plant Wood Waste and Sivas Kangal Lignite Coal in Dye Adsorption(2020) Top, Soner; Kırma, Ramazan; Uçkun, Şükrü; Sarıkaya, Musa; Timür, İrfanIn this study, the usage possibilities of wood waste obtained from Gebze MDF and ParticleBoard Gasification Plant preliminary studies and Sivas Kangal lignite coal as absorbents wereinvestigated. In this way, it was aimed both to evaluate the wastes and to prevent environmentalpollution with materials that are cheaper and easier to obtain. The structure and surface propertiesof wood waste and coal samples crushed and ground to -75 µm size and used as adsorbent wereinvestigated by XRD, SEM and BET analyses. In addition, samples have been characterized byelemental, ash, moisture, volatile matter and fixed carbon analyses. In the experiments, methyleneblue (MM) with the formulation of C16H18CIN3 S.xH2 O was used. The effects of temperature, mixingtime and concentration parameters on MM adsorption were investigated. Langmuir isotherms werecreated for different temperatures at optimum concentrations. As a result, it has been revealed thatlignite coal and wood waste can be used as adsorbent. A 10 ppm MM for lignite coal and 3 ppmMM for wood waste were determined to be ideal concentrations for adsorption.Article Glucosylceramide Synthase Is a Novel Biomarker of Midostaurin-Induced Cytotoxicity in Non-Mutant FLT3 Positive Acute Myeloid Leukemia Cells(2021) Şahin, Hande Nur; Adan, AysunAmaç: Glukozilseramid sentaz (GSS) tarafından sentezlenen gluko- zilseramid (GS) birçok kanser türünde hücre yaşamını ve proliferas- yonunu sağlamaktadır. Ancak, mutant olmayan Fms-benzeri tirozinkinase 3 (FLT3) pozitif akut miyeloid lösemi (AML) patogenezindekirolü açıklanmamıştır. Çoklu kinaz inhibitörü olan midostaurin mu- tant FLT3 AML tedavisinde etkili olmasına rağmen mutant olmayanFLT3 pozitif AML’deki klinik etkisi gözden kaçırılmıştır. Bu çalışmada,midostaurinin GSS inhibitörü ile kombinasyonunun yabanıl tip FLT3ifadesine sahip AML hücrelerindeki etkisinin belirlenmesi ve mole- küler mekanizmalarının açıklanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Midostaurin, PDMP (GSS inhibitörü) ve kombi- nasyonların THP1 hücreleri üzerindeki sitotoksik ve sitostatik etki- leri sırasıyla MTT testi ve PI boyaması ile akım sitometri kullanılarakbelirlenmiştir. Kombinasyon indeksleri (CI) Calcusyn programı ilehesaplanmıştır. GSS ifadesi western blot ile belirlenmiştir.Bulgular: Midostaurin GSS ifadesini baskılamıştır. FLT3 ve GSS’ınbirlikte inhibe edilmesi kontrolle karşılaştırıldığında hücre çoğal- masını baskılamıştır. Kombinasyonlar sinerjistik sitotoksik etki gös- termiştir (CI<1). Kombinasyon hücre döngüsünün G2/M fazındakihücre populasyonunu arttırmıştır. Sonuç: Mutant olmayan FLT3 AML’de GSS inhibisyonunun midosta- urin’in etkisini arttırdığı saptanmıştır. Detaylı mekanizma çalışmalarıyapıldıktan sonra kombinasyon tedavisinin midostaurin’in sınırlıklinik kullanımını arttırması açısından yeni bir yaklaşım olabileceğidüşünülmektedir.Article Fine-Tuning Large Language Models for Turkish Flutter Code Generation(Sakarya University, 2025-12-29) Uluırmak, Buğra Alperen; Kurban, RifatThe rapid advancement of large language models (LLMs) for code generation has largely centered on English programming queries. This paper focuses on a low-resource language scenario, specifically Turkish, in the context of Flutter mobile app development. Two representative LLMs (a 4B-parameter multilingual model and a 3B code-specialized model) on a new Turkish question-and-answer dataset for Flutter/Dart are fine-tuned in this study. Fine-tuning with parameter-efficient techniques yields dramatic improvements in code generation quality: Bilingual Evaluation Understudy (BLEU), Recall-Oriented Understudy for Gisting Evaluation (ROUGE-L), Metric for Evaluation of Translation with Explicit Ordering (METEOR), Bidirectional Encoder Representations from Transformers Score (BERTScore), and CodeBLEU scores show significant increases. The rate of correct solutions increased from ~30–70% (for base models) to 80–90% after fine-tuning. The performance trade-offs between models are analyzed, revealing that the multilingual model slightly outperforms the code-focused model in accuracy after fine-tuning. However, the code-focused model demonstrates faster inference speeds. These results demonstrate that even with very limited non-English training data, customizing LLMs can bridge the gap in code generation, enabling high-quality assistance for Turkish developers comparable to that for English. The dataset was released on GitHub to facilitate further research in multilingual code generation.Article Bazı Geleneksel Türk Gıdalarından Laktik Asit Bakterilerinin İzolasyonu(2021) Doğan, Osman; Aydın, Aysun CebeciAmaç: Bu çalışma ülkemizde geleneksel yöntemlerle üretilen gıda ürünlerindenlaktik asit bakterilerinin izolasyonunu ve tanımlanmasını sağlamak amacıylayapılmıştır.Materyal ve Yöntem: Çalışma kapsamında Van otlu peynir ve ekşi hamur örneğikullanılmıştır. Bu örnekler içerdikleri laktik asit bakterileri için çalışılmış vetanımlanmaları için biyokimyasal ve PCR bazlı moleküler biyolojik tekniklere tabitutulmuşlardır. Biyokimyasal testler kapsamında örnekler, Gram reaksiyonları,katalaz aktivitesi, gaz üretimi, 10oC ve 45oC'de, %6 ve %16 NaCl konsantrasyonda,pH 4.4 ve pH 9.6’da gelişim göstermeleri açısından incelenmiştir. Moleküler biyolojideneyleri kapsamında ise tür ve suş düzeyinde tanımlama için PCR-RFLP, 16SrRNA gen dizileme ve RAPD-PCR teknikleri kullanılmıştır.Araştırma Bulguları: Bir dizi mikrobiyolojik deneylerin sonucunda 26 adet bakteripotansiyel laktik asit bakterisi olarak izole edilmiştir. Bunlardan 25 adedininLactobacillus, Pediococcus ve Enterococcus cinslerine ait olduğu tespit edilmiş vetür ve suş düzeyinde tanımlanmaları sağlanmıştır. Kalan bir adet izolat iseStaphylococcus hominis olarak tanımlanmıştır.Sonuç: Çalışmamız sonucunda 25 adet laktik asit bakterisi gen dizileme ve RAPDPCR teknikleri kullanılarak tür ve suş düzeyinde başarıyla tanımlanmıştır.Article Deprem Anında ve Sonrasında Dönüşebilen Tasarım Önerileri: Günlük Kullanımdan Hayat Kurtaran Birimlere(Afet ve Acil Durum Yonetimi Baskanligi (AFAD), 2025-12-30) Özmen, Nihan Muş; Kurtuluş, Vacide BetülDepremler, yıkılan binalar ve devrilen eşyalar nedeniyle meydana gelen yaralanmalarla insan hayatını ciddi şekilde tehdit etmektedir. Bu çalışma, mobilyalara kendini kurtarma alanları entegre ederek ezilme yaralanmalarını önlemeyi ve deprem sonrası barınma ihtiyaçlarını karşılamayı amaçlayan tasarım önerileri sunmaktır. 2022 Güz döneminde Abdullah Gül Üniversitesi Deneysel Tasarım Stüdyosu kapsamında yürütülen çalışma, tanınmış bir mobilya tasarım firmasıyla iş birliği içinde gerçekleştirilmiştir. Öğrenciler hem günlük yaşamda işlevsel hem de afet anlarında acil barınma alanı olarak kullanılabilecek çift amaçlı mobilya tasarımları geliştirmiştir. Projeler, deprem sırasında ve sonrasında kullanılmak üzere iki ana kategoriye ayrılmış; yaşam ve çalışma mekânlarında, dönüşebilir mobilya tasarımlarına odaklanmıştır. Bulgular, işlevsel ve uyarlanabilir tasarımlar yoluyla risk azaltma ve deprem sonrası uyum konularında yenilikçi yaklaşımları ortaya koymaktadır.Article Citation - Scopus: 6University Librarians’ Perceptions Of Artificial Intelligence, Its Application Areas İn Libraries, And The Future(University and Research Librarians Association (UNAK), 2024-12-26) Cuhadar, S.; Mert, S.; Gezer, Ç.; Helvacioğlu, E.; Arus, O.; Aslan, Ö.; Atli, S.; Gurdal, Gultekin; Erken, MehmetToday, libraries are among the institutions affected by changing technology and innovations. The popularization of artificial intelligence (AI) technologies has also begun to transform library services. In this research, a survey was conducted to determine the adjustments that university libraries in Turkey have made and plan to make during the development process of AI technologies and applications, and to identify the services they have developed specific to the relevant period. The survey was carried out with the participation of 111 university library managers from 208 university libraries in Turkey. Through the analysis of the data, the status, knowledge, and awareness levels of university libraries regarding AI technologies and applications were determined, and measures and recommendations were presented to improve deficiencies and weaknesses. This research is the first and most comprehensive study conducted in Turkey by obtaining opinions and suggestions from university library managers on artificial intelligence. The research findings revealed that university libraries use AI applications such as ChatGPT, Gemini, and Grammarly to a certain extent; however, they have needs in developing institutional policies, enhancing personnel competencies, and planning related to AI. © 2024 University and Research Librarians Association (UNAK). All rights reserved.Article Developing a Label Propagation Approach for Cancer Subtype Classification Problem(TUBITAK, 2021) Güner, P.; Bakir-Güngör, B.; Coşkun, M.; Şahan, Pınar GünerCancer is a disease in which abnormal cells grow uncontrollably and invade other tissues. Several types of cancer have various subtypes with different clinical and biological implications. Based on these differences, treatment methods need to be customized. The identification of distinct cancer subtypes is an important problem in bioinformatics, since it can guide future precision medicine applications. In order to design targeted treatments, bioinformatics methods attempt to discover common molecular pathology of different cancer subtypes. Along this line, several computational methods have been proposed to discover cancer subtypes or to stratify cancer into informative subtypes. However, existing works do not consider the sparseness of data (genes having low degrees) and result in an ill-conditioned solution. To address this shortcoming, in this paper, we propose an alternative unsupervised method to stratify cancer patients into subtypes using applied numerical algebra techniques. More specifically, we applied a label propagation-based approach to stratify somatic mutation profiles of colon, head and neck, uterine, bladder, and breast tumors. We evaluated the performance of our method by comparing it to the baseline methods. Extensive experiments demonstrate that our approach highly renders tumor classification tasks by largely outperforming the state-of-the-art unsupervised and supervised approaches. © 2022 Elsevier B.V., All rights reserved.