TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/396
Browse
15 results
Search Results
Research Project Tesis Yeri Seçim Problemleri İçin Akış Tabanlı Modellerin ve Çözüm Metodolojilerinin Geliştirilmesi(2017) Gören, Selçuk; Kara, Bahar Yetiş; Akgün, İbrahimTesis yeri seçim problemleri, yoğun olarak akademik çalışmaların yürütüldüğü alanlardan biridir. Ancak, bazı araştırmacılar tarafından, tesis yeri seçim modellerinin gerçek hayat uygulamalarını temsil etme ve çözmedeki yeterliliği uzun süredir sorgulanmakta ve yeni modellerin geliştirilmesine ihtiyaç olduğu ifade edilmektedir. Literatürdeki modellerin büyük bir çoğunluğu, modellerin gerçek hayattaki uygulama alanlarını sınırlandıran belirli varsayımlara dayanmaktadır. Bu varsayımların en önemlilerinden biri, modellerde girdi olarak kullanılan serim ve veri yapısıyla ilgilidir. Literatürdeki modeller, düğümler arası mesafe matrisinde en kısa yol uzunluklarının kullanıldığı tam serim (complete network) yapısı üzerine kuruludur. Modellerde tam serim yapısının kullanılması, gerçek hayattaki serimlerin (örneğin, demiryolları ya da karayolları) tam serim yapısında olmasından ziyade, araştırmacıların bazen doğrudan bazen de dolaylı olarak kabul ettiği bir varsayıma dayanmaktadır. Araştırmacılar, gerçek hayat serimlerine en kısa yol algoritmalarının uygulanması suretiyle, düğümler arasında en kısa yolların kullanıldığı bir tam serim yapısının oluşturulduğunu varsaymaktadır. Diğer bir ifadeyle, modellerde girdi olarak kullanılan serim yapısı, düğümler arası mesafelerin üçgen eşitsizliğini sağladığı tam serimdir. Bu yaklaşım genel olarak kabul görmekle beraber, gerçek serim ve veri yapısının modellerde doğrudan girdi olarak kullanılmaması, modelleme ve çözüm açısından bazı dezavantajlara sebep olmaktadır. Daha da önemlisi, gerçek hayatta en kısa yolların tercih edilmediği veya üçgen eşitsizliğinin sağlanmadığı birçok durum vardır. Söz konusu tespitlerden hareketle, literatürdeki yaklaşımlardan tamamen farklı olarak, tam olmayan gerçek serim yapısının modellerde doğrudan girdi olarak kullanıldığı tesis yeri seçim problemleri tanımlanmıştır. Projede, tesis yeri seçiminde klasikler arasında kabul edilmeleri ve diğer tesis yeri seçim modellerinin temelini oluşturmaları nedeniyle, p-ortanca ve p-hub ortanca problemleri ele alınmıştır. Bu problemlerin, ayrıt/düğüm kapasiteli, kapasitesiz, tek ve çoklu atama ile farklı topolojilere izin veren versiyonları için modeller ve çözüm yöntemleri geliştirilmiştir. Geliştirilen modeller, hem gerçek serim yapısı, hem de (üçgen eşitsizliğini sağlamayan dahil) tam serim yapısı ile doğru sonuçlar vermektedir. Geliştirilen formülasyonlarda, daha çok tesis-talep noktası atama kararlarına dayanan literatürdeki modellerin aksine, ayrıt tabanlı akışlar esas alınmıştır. Modellerin çözümü için, Benders Ayrıştırma ve Lagrange gevşetme algoritmaları geliştirilmiştir. Modellerin ve geliştirilen algoritmaların performansları, çeşitli problemler kullanılarak test edilmiştir.Article Survo bulmacasının oluşturulması ve çözülmesı̇ ı̇çı̇n tamsayılı programlama formülasyonu(2025) Sungur, Banu; Erciyes, FatmanurBulmacalar genellikle eğlence için üretilir ancak aynı zamanda matematiksel veya mantıksal problemlerdir. Her bulmacanın kendine özgü bir mantığı ve matematiği vardır. Altta yatan mantığı kavrayıp modelleyebildiğimizde bulmacalar daha anlaşılır hale gelir. Bu nedenle bulmacalar bilim insanlarının ilgisini çeken bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Mantık bulmacalarından biri de Survo bulmacasıdır. Bu bulmacayı oluşturmak ve çözmek için bir tamsayılı doğrusal programlama modeli formüle edilmiştir. Formülasyonun geçerliliğini göstermek için açıklayıcı örnekler verilmiştir. Modelin etkinliği internette bulunan Survo bulmacaları çözülerek test edilmiştir. Çözümler kısa işlemci sürelerinde elde edilmiştir. Daha sonra, modellerin etkinliği deneysel hesaplamalar kullanılarak analiz edilmiştir. Hesaplama sonuçları bir dizi Survo bulmaca örneği üzerinden elde edilmiştir. Önerilen matematiksel model, 50x50 boyutuna kadar bulmacaları kısa CPU sürelerinde, maksimum 254 saniyede üretmiştir. 15x15 boyutuna kadar olan bulmacalar çözülmüştür.Article Dynamical Behavior of Solutions to Higher-Order System of Fuzzy Difference Equations(2025-06-30) Yazlik, Yasin; Topan, Osman; Atpınar, SevdaIn this paper, we concentrate on the global behavior of the fuzzy difference equations system with higher order αn+1 = τ1 + αn ∑m i=1 βn−i , βn+1 = τ2 + βn ∑m i=1 αn−i , n ∈ N0, where αn, βn are positive fuzzy number sequences, parameters τ1, τ2 and the initial values α−i, β−i, i ∈ {0, 1, . . . , m}, are positive fuzzy numbers. Firstly, we show the existence and unique- ness of the positive fuzzy solution to the mentioned system. Furthermore, we are searching for the boundedness, persistence and convergence of the positive solution to the given system. Finally, we give some numerical examples to show the efficiency of our results.Article On Critical Buckling Loads of Euler Columns With Elastic End Restraints(HİTİT ÜNİVERSİTESİ, 2016) Başbük, Musa; Eryılmaz, Aytekin; Coşkun, Sefa B.; Atay, Mehmet TarıkI n recent years, a great number of analytical approximate solution techniques have been introduced to find a solution to the nonlinear problems that arised in applied sciences. One of these methods is the homotopy analysis method (HAM). HAM has been successfully applied to various kinds of nonlinear differential equations. In this paper, HAM is applied to find buckling loads of Euler columns with elastic end restraints. The critical buckling loads obtained by using HAM are compared with the exact analytic solutions in the literature. Perfect match of the results veries that HAM can be used as an efficient, powerfull and accurate tool for buckling analysis of Euler columns with elastic end restraints.Article Solutions to Nonlinear Second-Order Three-Point Boundary Value Problems of Dynamic Equations on Time Scales(Tubitak Scientific & Technological Research Council Turkey, 2019-05-29) Dogan, AbdulkadirIn this paper, we consider existence criteria of three positive solutions of three-point boundary value problems for p-Laplacian dynamic equations on time scales. To show our main results, we apply the well-known Leggett-Williams fixed point theorem. Moreover, we present some results for the existence of single and multiple positive solutions for boundary value problems on time scales, by applying fixed point theorems in cones. The conditions we used in the paper are different from those in [Dogan A. On the existence of positive solutions for the one-dimensional p-Laplacian boundary value problems on time scales. Dynam Syst Appl 2015; 24: 295-304].Article New Proofs of Fejer's and Discrete Hermite-Hadamard Inequalities With Applications(Ankara Univ, Fac Sci, 2023-06-22) Sekin, Cagla; Tamar, Mehmet Emin; Aliyev, Ilham A.New proofs of the classical Fejer inequality and discrete Hermite-Hadamard inequality (HH) are presented and several applications are given, including (HH)-type inequalities for the functions, whose derivatives have inflection points. Morever, some estimates from below and above for the first moments of functions f : [a, b] -> R about the midpoint c = (a+b)/2 are obtained and the reverse Hardy inequality for convex functions f : (0, infinity) -> (0, infinity) is established.Article Multiple Positive Solutions of Nonlinear M-Point Dynamic Equations for P-Laplacian on Time Scales(Tubitak Scientific & Technological Research Council Turkey, 2016) Dogan, AbdulkadirIn this paper, we study the existence of positive solutions of a nonlinear m-point p-Laplacian dynamic equation (phi(p) (x(Delta)(t)))(del) w(t)f (t,x(t), x(Delta)(t)) = 0, t(1) < m-1 X(ti) - B-0 (Sigma m-1 i=2 a(i)x(Delta)(t(i))) = 0, x(Delta) (tm) = 0, or x(Delta)(t(1)) - 0, x(t(m)) + B-1(Sigma m-1 i=2 b(i)s(Delta)(t(i))) -0, where phi(p)(s) =vertical bar s vertical bar(P-2) s, p > 1. Sufficient conditions for the existence of at least three positive solutions of the problem are obtained by using a fixed point theorem. The interesting point is the nonlinear term f is involved with the first order derivative explicitly. As an application, an example is given to illustrate the result.Article Model Updating of a Euler-Bernoulli Beam Using the Response Method(2021-05-31) Oktav, Akın; İnan, Cevher YusufIn this study, the computational model is updated using an analytical model instead of an experimental one. Continuous and discrete parameter models of a Euler–Bernoulli beam are constructed analytically and computationally. To construct the computational models, Ansys™ software is employed, and 1-D beam elements are chosen to get the finite element model of a cantilever beam. To get analytical solutions for the continuous and discrete parameter models, a state-space representation is employed. In the first step, only mass and stiffness matrices are considered to model the beam. Eigenfrequencies and eigenvectors of the beam are calculated. The analytical and computational eigenfrequencies of continuous and discrete parameter models are compared. In the seconds step, non-proportional viscous damping and non-proportional structural damping matrices are introduced into the analytical discrete parameter model. Then, the frequency response functions of the model are generated. The damping matrices are identified using the generated frequency response functions. The damping matrices used in the analytical model, and the damping matrices identified using the frequency response functions are compared. It is observed that the assigned damping matrices and the identified damping matrices are identical, which shows that the computational model can be accurately updated provided the FRFs are available.Article Citation - WoS: 3Citation - Scopus: 3MicroRNA Prediction Based on 3D Graphical Representation of RNA Secondary Structures(Tubitak Scientific & Technological Research Council Turkey, 2019-08-05) Sacar Demirci, Muserref Duygu; Demirci, Müşerref Duygu SaçarMicroRNAs (miRNAs) are posttranscriptional regulators of gene expression. While a miRNA can target hundreds of messenger RNA (mRNAs), an mRNA can be targeted by different miRNAs, not to mention that a single miRNA might have various binding sites in an mRNA sequence. Therefore, it is quite involved to investigate miRNAs experimentally. Thus, machine learning (ML) is frequently used to overcome such challenges. The key parts of a ML analysis largely depend on the quality of input data and the capacity of the features describing the data. Previously, more than 1000 features were suggested for miRNAs. Here, it is shown that using 36 features representing the RNA secondary structure and its dynamic 3D graphical representation provides up to 98% accuracy values. In this study, a new approach for ML-based miRNA prediction is proposed. Thousands of models are generated through classification of known human miRNAs and pseudohairpins with 3 classifiers: decision tree, naive Bayes, and random forest. Although the method is based on human data, the best model was able to correctly assign 96% of nonhuman hairpins from MirGeneDB, suggesting that this approach might be useful for the analysis of miRNAs from other species.Article Kalabak Tepe Kireçtaşlarının Nihai Taşıma Gücünün Farklı Analiz Yöntemleri ile Araştırılması(2024-04-30) Kıncal, Cem; Koken, Ekin; Koca, Tümay Kadakci; Kuruoglu, MehmetFarklı kütle özelliklerine sahip kayaç kütlelerinin taşıma gücünü en doğru şekilde tahmin eden yöntemlerin seçiminde karşılaştırmalı çalışmalar önem kazanmaktadır. Hangi yöntemin daha sağlam sonuçlar verdiği dayandıkları parametrelerle ilişkili olmaktadır. Bu çalışmada, Miyosen yaşlı Kalabak Tepe (İzmir) kireçtaşlarının taşıma gücü incelemesi değişik yöntemler uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Kayaç kütle özellikleri Genelleştirilmiş Hoek-Brown yenilme ölçütü dikkate alınarak belirlenmiştir. Taşıma gücü için uygun yöntemlerin belirlenmesinde arazi modeli ve süreksizliklerin konumları dikkate alınmıştır. Kayacın kütle dayanım parametreleriyle birlikte limit analiz veya sonlu elemanlar yöntemlerinin taşıma gücü analizlerinde kullanılması uygun bir yaklaşım olmaktadır. Sonlu elemanlar yöntemiyle kireçtaşlarının nihai taşıma gücü, limit analiz yöntemlerinden elde edilenlerle karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, bazı limit analiz yöntemlerinden elde edilen sonuçlar, sonlu elemanlar ve diğer limit analiz yöntemlerinden elde edilenlerden daha yüksek bulunmuştur. Yöntemler arasındaki bulgu farklılıkları detaylıca tartışılarak yöntemlerin pratik kullanımına ışık tutulmuştur.