TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/396
Browse
113 results
Search Results
Article Benlik Korkusu, Mükemmeliyetçilik ve Ruminasyonun Obsesif-kompulsif Bozukluk ve Tedavisi Üzerindeki Rolü(2026-03-31) Chtibi, Manal; Oncul-Demır, OznurObsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB), bireylerin bu bozukluğa bağlı olarak yaşadıkları sıkıntılar, sosyal problemler ve tedavi yöntemleri yıllar içerisinde çeşitli araştırmalar tarafından ele alınmış ve tartışılmıştır. Öte yandan, OKB’nin yol açtığı olumsuzluklar ve tedaviye bağlı olarak ortaya çıkan sıkıntılı yan etkiler nedeniyle hastalar tedaviyi yarıda bırakma eğiliminde olabilmekte ve bu durum bazen intiharla sonuçlanabilmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, OKB hastalarının yaşadıkları zorlukların birtakım tanılar üstü değişkenle açıklanabildiğine işaret etmektedir. Örneğin, OKB hastalarında yaygın olarak karşılaşılan benlik korkusu, mükemmeliyetçilik ve ruminasyon, kendini değerlendirme süreçlerinde artış, uyumsuz başa çıkma stilleri ve duygu düzenleme güçlükleri gibi bazı ortak bilişsel ve duygusal mekanizmalara sahip olup rahatsızlığın başlangıcında ve devamlılığında etkilidir. Bu etkileşim, maruz kalma ve tepki önleme gibi altın standart tedavilere uyumu engeller, çünkü mükemmeliyetçi idealler ve kendini gizleme kaçınmayı teşvik ederken, ruminasyon umutsuzluğun devam etmesine neden olur. Bu gözden geçirme çalışmasında belirtilen değişkenler (benlik korkusu, mükemmeliyetçilik ve ruminasyon), bu değişkenlerin OKB’deki yaygınlığı, OKB hastalarının günlük yaşantılarına, rahatsızlıklarına ve tedavi süreçlerine olan etkileri kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır.Article Effects of Mobile Assisted Language Learning on Listening Strategy Preference of Foreign Language Students(2025-11-29) Keser, KübraThe study examines the listening strategy preferences of advanced EFL students, considering the influence of mobile-assisted language learning (MALL). With technological advancements shaping language learning, this research explores two key questions: the impact of MALL on students’ listening strategy use and their perceptions of mobile apps for listening practice. Participants include advanced-level preparatory students at a public university in Türkiye, who have previously undergone a listening strategy training programme (LSTP) developed by Keser (2021). The study follows a mixed-method research design based on grounded theory for the qualitative part, employing an experimental approach for the quantitative part. Two groups, each with 21 students, were observed over seven weeks; the first week was separated for a pre-test. The experimental group used various mobile apps outside the classroom to enhance listening skills, while the control group relied solely on course materials. Qualitative data collection involved observation notes and semi-structured interviews, analyzed through open, axial, and selective coding. Pre- and post-test results were analyzed through paired-samples t-test and independent samples t-test. The findings categorize the listening strategies employed as cognitive or metacognitive and highlight their usage in relation to mobile apps. The results provide valuable insights for both lecturers and students, offering guidance on selecting appropriate listening strategies and mobile apps to improve listening skills.Article Candida Enfeksiyonlarına Karşı Toll-Benzeri Reseptörlerin ve Antimikrobiyal Peptitlerin Özelleştirilmesine Yönelik Hesaplamalı Yaklaşımlardaki Son Gelişmeler(2025-09-26) Bicer, Mesude; Serçinoğlu, Onur; Okur, TubaCandida albicans'ın insan sağlığı üzerindeki kayda değer patojenik etkisine rağmen, hücresel tanıma mekanizmalarının ve ardından gelen konakçı savunma aktivasyonunun anlaşılmasındaki boşluk yeterince anlaşılmamıştır. Son bilgiler, Toll benzeri reseptörlerin (TLR'ler) patojenlere karşı doğuştan gelen bağışıklık tepkilerini düzenlemedeki önemli rolünün altını çiziyor. Özellikle, son yıllardaki ampirik araştırmalar, TLR'lerin memelilerde en önemli model tanıma reseptörleri olduğunun altını çizmiştir. Örneğin TLR2, peptidoglikanlar, lipoarabinomannan ve bakteriyel lipoproteinler için afinite sergilerken TLR4, lipopolisakkarit (LPS) ve lipo-teikoik asidin saptanmasında rol oynar. Benzer şekilde TLR5 flagellini tanır ve TLR9 bakteriyel DNA tanımayla ilişkilidir. Toll'un Drosophila'da antifungal mekanizmaların düzenleyicisi olarak ilk tanımlanması, TLR'lerin memeli antifungal savunmasında potansiyel olarak dahil olduğunu düşündürmektedir. Bununla birlikte, Drosophila'daki Toll ile antifungal mekanizmalar arasındaki evrimsel bağlantıya rağmen, insanlarda fungal patojenlerle mücadelede TLR'lerin rolünün tanımlanmasına çok az önem verilmiştir; bu, TLR'lerin memeli antifungal savunmasında makul bir rol oynadığını düşündürmektedir. Özellikle kanıtlar, Aspergillus fumigatus'a yanıt olarak proinflamatuar sitokinleri indüklemede TLR4'ü gösterir ancak TLR2'yi kapsamaz; bu arada rolünün, hücrelerin Cryptococcus neoformans ile uyarılmasından sonra TNF üretimi olmasa da hücre içi sinyalleşmeye aracılık ettiği iddia edilir. Bununla birlikte, TLR aktivasyon kurallarına ilişkin içgörüler, antimikrobiyal peptit (AMP) ile TLR etkileşimlerinin incelenmesini mümkün kılmaktadır ve çeşitli moleküllerin immünomodülatör kapasitelerine ilişkin tahminleri kolaylaştırmaktadırç Bu ilerlemelere rağmen, TLR'lerin önde gelen bir insan patojeni olan Candida albicans'ı tanımadaki spesifik rolü hala belirsizliğini koruyor ve daha fazla araştırma yapılmasını gerektiriyor. Bu hesaplamalı yaklaşım, AMP'ler ve TLR'ler arasındaki etkileşimleri aydınlatan, TLR aktivasyonunu yöneten yapısal belirleyicileri tanımlayan ve böylece çeşitli moleküler varlıkların immünomodülatör potansiyeline ilişkin öngörüler sağlayan son bulguları sentezlemektedir.Article Bruggemann Teorisi Temelli Metal ve Polimer Melez Izgaralarının Optik Polarizasyon Tepkisi(2025-06-30) Erdem, Talha; Taze, EmirhanMevcut literatürde ızgara tasarımlarının farklı metaller ve polimerler içeren kompozisyonları yeterince ele alınmamıştır. Çalışmamız, değişen malzeme kompozisyonlarının polarizasyon özellikleri üzerindeki etkisini araştırarak bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Bu sorunu ele almak için, Bruggeman Teorisi'ni kullanarak altın, gümüş ve poli(dimetil siloksan) (PDMS) karışımlarının kırılma indisleri hesaplanmış, bu melez malzemelerden yapılan ızgaraların optik geçirgenliği ve yansıması simüle edilmiştir. Analizimiz, çeşitli malzeme oranları için farklı dalga boylarında polarizasyon oranında belirgin tepe noktaları ortaya koymuştur. Özellikle, simülasyon sonuçlarımız, polarizasyon oranının 450-1000 nm aralığında ayarlanması potansiyelini göstermektedir. Dahası, simülasyon ortamında hem 0 hem de 1 polarizasyon oranlarına ulaşılabildiği gösterilmiştir. Bu sonuçlar, belirli dalga boylarını hedefleyen optik filtreler ve polarizörler tasarlanmasına olanak sağlayacaktır.Article LSTM Mimarisiyle Bilgilendirici Göğüs Röntgeni Altyazıları Oluşturma(2025-07-31) Bakal, Mehmet; Güzel, Ömer Faruk; Tanrıverdi, HarunBiyomedikal görüntüleme, tıp uzmanları için en etkili tıbbi tarama prosedürüdür. Özellikle röntgen görüntüleri, tıbbi teşhis amacıyla yoğun bir şekilde referans noktası olarak kullanılmaktadır. Ancak, röntgen görüntülerinden altta yatan hususları anlamak önemli radyolojik bilgi gerektirir. Bu çalışmada, bir kodlayıcı modülü olarak DenseNet121 sinir ağı mimarisini ve kelime gömme katmanları olarak metinsel veri (altyazılar) öğelerini kullanan bir derin öğrenme modeli, verilen X-ışını görüntülerinin ilgili başlık / altyazı bilgilerini tahmin etmek için eğitilmiştir. Oluşturulan model, özellikle nöral makine çevirisi görevleri için kullanılan tipik bir diziden diziye modeldir. Deneylerde, eğitim ve test aşamaları için Indiana Üniversitesi tarafından hazırlanan Open-i veri tabanı kullanılmıştır. Veri kümesi, bir alan uzmanı tarafından oluşturulan XML formatında saklanan 7.470 X-ray görüntüsü ve 3.955 hasta raporundan oluşmaktadır. Metinsel raporlar izlenimler, bulgular, karşılaştırmalar ve endikasyonlar dahil olmak üzere dört özel başlık içermektedir. Model geliştirme sırasında, izlenim başlıkları altındaki metinsel verilerden eğitim ve test adımlarında yararlanılmıştır. Modelin performansını ölçmek için İki Dilli Değerlendirme Alt Çalışma Puanı (BLUE) hesaplanmış ve birincil performans değerlendirme metriği olarak kullanılmıştır. BLUE puanlarına göre en iyi performans puanı, diğer n-gram setlerine kıyasla (burada n: 1, 2 ve 3) 0,38368 BLUE puanı ile dört kelime (dört gram) tahmin edildiğinde elde edilmiştir. Bu araştırma çalışması, otomatik teşhis amaçlı tıbbi görüntü veri kümelerinde metin oluşturma görevinde diziden diziye modellerin gücünü göstermektedir.Article Dynamical Behavior of Solutions to Higher-Order System of Fuzzy Difference Equations(2025-06-30) Yazlik, Yasin; Topan, Osman; Atpınar, SevdaIn this paper, we concentrate on the global behavior of the fuzzy difference equations system with higher order αn+1 = τ1 + αn ∑m i=1 βn−i , βn+1 = τ2 + βn ∑m i=1 αn−i , n ∈ N0, where αn, βn are positive fuzzy number sequences, parameters τ1, τ2 and the initial values α−i, β−i, i ∈ {0, 1, . . . , m}, are positive fuzzy numbers. Firstly, we show the existence and unique- ness of the positive fuzzy solution to the mentioned system. Furthermore, we are searching for the boundedness, persistence and convergence of the positive solution to the given system. Finally, we give some numerical examples to show the efficiency of our results.Article Citation - Scopus: 2Zeolite Synthesis by Alkali Fusion Method Using Two Different Fly Ashes Derived From Turkish Thermal Power Plants(Chamber of Mining Engineers of Turkey, 2020-03-01) Top, S.; Vapur, HüseyinIn this study, Faujasite (Na-LSX) (3.5(Ca0.3)3.5(Na0.6)3.5(Mg0.1)Al7Si17O48 32(H2O)) type zeolites and Ca-Filipsite (CaK0.6Na0.4Si5.2Al2.8O16 6(H2O)) type zeolites were produced from Sugözü Thermal Power Plant and Çatalaǧzi Thermal Power Plant fly ashes by alkali fusion method followed by water leaching, respectively. In these methods, fly ashes and sodium hydroxide (NaOH) were mixed in certain proportions and sintered at 600°C in ash furnace. Then, zeolites were obtained from the ground materials after water leaching and solid/liquid separation, respectively. Cation Exchange Capacity (CEC), X-Ray Diffraction (XRD), Scanning Electron Microscopy (SEM), Fourier-Transform Infrared Spectroscopy (FTIR), X-Ray Fluorescence (XRF) and Atomic Absorption Spectrometer (AAS) analyses were used to characterize the synthesized zeolites. The zeolites synthesized with Sugözü fly ashes in a ratio of 1:2 had 136.93 meq/100 g CEC, whereas the CEC of synthesized zeolite from Çatalaǧzi fly ashes was found to be 247.88 meq/100 g. As a result, zeolites, which can be used as wastewater treatment agent, energy storage material, catalyst and separator, were synthesized by using 2 different Class F fly ash. © 2023 Elsevier B.V., All rights reserved.Article Urban Layers and Living Spaces: The Evolution of Housing in Kayseri(2025-08-30) Asiliskender, Burak; Özmen, Nihan MuşThis study examines the transformation of housing in Kayseri as a case through which to understand broader processes of urbanization, modernization, and socio-spatial change in Turkey. Once defined by inward-oriented courtyard houses constructed from local materials—reflecting values of privacy and communal life—Kayseri’s domestic architecture has undergone significant transformation across four historical periods: the pre-Republican era, the early Republican period, the post-1950 expansion, and the post-1980 neoliberal era. Each phase reflects a distinct interplay between national policy directives, global urban trends, and local adaptations. Early Republican reforms introduced Western-oriented architectural ideals by promoting detached houses and low-rise apartments. This trajectory accelerated in the post-1980 period when neoliberal policies prioritized high-rise residential development driven by private capital and speculative investment, often at the expense of cultural continuity and human-scale urban design. Employing an interdisciplinary methodology, this research integrates archival analysis, oral histories, spatial observations, and visual documentation. Drawing on architecture, sociology, and history, it investigates how built forms mediate tensions between tradition and modernity, memory and transformation, and local identity and state ideology. With its long-standing strategic and cultural significance, Kayseri provides a compelling case for examining how urban development is shaped by structural forces and lived experience. The study argues that the housing transformation in Kayseri is not a linear progression, but a contested and layered process shaped by evolving economic structures, governance models, and cultural logic. By combining textual, visual, and experiential knowledge, the research offers a deeper understanding of how domestic space reflects and constructs shifting urban realities.Article Thermosensitive Pluronic® F127-Based in Situ Gel Formulation Containing Nanoparticles for the Sustained Delivery of Paclitaxel(2023) Unal, Sedat; Aktas, Yesim; Doğan, Osman; Tekeli, Merve CelikBone metastasis is one of the most encountered complications among cancer patients and majority of cancer types has led to bone metastasis. Paclitaxel (PCX) is an anticancer agent commonly used in cancer treatment. However, its clinical use is restricted owing to poor water solubility. PCL NPs were investigated to cope with solubility problem of PCX. The size, polydispersity index and zeta potential of PCL were 383.8±2.4 nm, 0.253±0.122 and +51.3±6.1 mV, respectively. The PCX encapsulation efficiency was 77.2±2.1%. Subsequently, in situ gellling system was prepared by using different Pluronic F-127 concentration in order to determine the optimum ratio. İn situ gel formulation containing 20% Pluronic F-127 was selected as the optimum formulation and subjected to characterization tests. The viscosity of in situ gelling system with CS/PCX-PCL NPs at room temperature (25 °C±0.1) and at body temperature (37 °C±0.1) were found 137.00 ±3.05 cP and 890.30 ±89.61 cP at 100 rpm, respectively. According to the release results, in situ gel provided prolonged release profile compared to PCL NPs alone. Consequently, in situ gel containing CS/PCX-PCL NP elucidated in detail is a promising approach for locally applicable injectable systems.Article Thermophysical Properties of Directionally Solidified the Zn-Mg Eutectic Alloy and the Effect of Growth Rates on Electrical Properties(2025-03-25) Bayram, ÜmitThe study aimed to investigate the effect of growth rates (V) on the electrical properties of a Zn–3.0 Mg–2.5 Al (wt.%) eutectic alloy. The alloy was directionally solidified at four different growth rates ranging from 8.28 to 164.12 μm/s. Directional solidification experiments were conducted using a Bridgman-type solidification furnace, which was employed for controlled solidification and minimizing undesirable casting defects, following the alloy's production and casting process. The electrical resistivity (ρ) of the samples, measured using the Four-Point Probe Method (FPPM) available in the laboratory, exhibited an increasing trend ranging from 72.80 to 96.20 (nΩm) with rising growth rates. In other words, the electrical conductivity of the Zn–Mg–Al eutectic alloy varies inversely with the growth rate. Additionally, the thermophysical properties of the eutectic alloy in the casting phase were determined using differential scanning calorimetry (DSC): ΔHf (the fusion enthalpy), ΔCp (the specific heat) and TM (the melting point) (26.69 J/g, 0.043 J/gK, 618.92 K, respectively). The results obtained for the Zn–Mg–Al eutectic alloy reveal that, when compared to Zn-Al-based alloys produced under similar experimental conditions, the elements comprising the alloy and mass proportions lead to microstructural changes, which in turn affect its electrical conductivity.