Uzun Kodlanmayan rna X-Inaktif Spesifik Transkriptin (XIST) Beyin Organoidlerinde Nöroinflamasyon ve Miyelinleşmedeki Rolü

dc.contributor.advisor Şen, Alaattin
dc.contributor.advisor Güner, Şerife Ayaz
dc.contributor.author Pepe, Nihan Aktaş
dc.date.accessioned 2026-03-23T14:49:53Z
dc.date.available 2026-03-23T14:49:53Z
dc.date.issued 2025
dc.description.abstract X-inaktif spesifik transcript (XIST) nöroinflamasyonda rol oynayan faktörlerden biridir. Bu çalışmada XIST'nin nöronal farklılaşmada, nöroinflamasyonda, miyelinasyonda, ve terapötik cevaptaki rolü ve sonuç olarak Multipl Skleroz (MS) patojenezindeki etkisi insan serebral organoidlerinde incelenmiştir. XIST susturulmuş H9 hücrelerinden elde edilen oligodendrosit içeren insan serebral organoidler FTY720 veya DMF ile muamele edilmiştir. XIST susturulmuş grupta nöronal kök hücre, eksitatör nöron, mikroglia ve olgun oligodendrosit belirteçlerinde iki kat artış belirlenmiştir. Bununla birlikte, XIST susturulması IL-10 mRNA seviyelerini 2 kata kadar artırırken, MBP ve PLP1 seviyelerini 2,3 ve 0,6 kat etkilemiştir. XIST susturulmuş dokularda Iba1 protein ifadesi üçe katlanırken, MBP'de herhangi bir artış gözlenmemiştir. Son olarak XIST susturulmuş dokularda alfa-sinüklein konsantrasyonunun 300 pg/mL'den 100 pg/mL'ye düşmesi XIST'nin antienflamatuvar yönünü ortaya koymaktadır. Zenginleştirilmiş gen seti analizleri, XIST susturulmuş grupta farklı şekilde ifade edilen genlerin daha çok nöronal ve bağışıklık ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Son olarak XIST'nin susturulmasının serebral organoidlerde enflamasyon, miyelinasyon ve nöronal büyüme ve farklılaşmada etkili olması XIST'nin MS patojenezindeki etkisini göstermektedir. tr
dc.description.abstract X-inactive-specific transcript (XIST) plays a role in neuroinflammation. This study investigated XIST's role in neuronal development, neuroinflammation, myelination, and therapeutic responses in human cerebral organoids in the context of multiple sclerosis (MS) pathogenesis. Myelinated human cerebral organoids were produced from XIST-silenced H9 cells; they were subsequently treated with either FTY720 or DMF. XIST-silenced organoids showed a 2-fold rise in the levels of markers for neuronal stem cells, excitatory neurons, microglia, and mature oligodendrocytes (OLs). Additionally, transient XIST silencing increased IL-10 mRNA expression by 2-fold and MBP and PLP1 expression by 2.3- and 0.6-fold, respectively. Although transient XIST silencing tripled the Iba1 protein expression, it did not affect organoid MBP expression. FTY720, but not DMF, distinguished MBP and Iba1 expressions in XIST-silenced organoids. Furthermore, transient XIST silencing reduced alpha-synuclein concentration from 300 to 100 pg/mL, confirming its anti-inflammatory role. Gene enrichment analyses revealed that the differentially expressed genes are involved in neural development and immune processes. Transient silencing modified the expression of genes associated with inflammation, myelination, and neuronal growth in cerebral organoids, indicating a potential involvement in the pathogenesis of MS. en_US
dc.identifier.uri https://hdl.handle.net/20.500.12573/5886
dc.language.iso en
dc.subject Kodlamayan RNA tr
dc.subject Biotechnology en_US
dc.subject Biology en_US
dc.subject Non-Coding RNA en_US
dc.subject Biyokimya tr
dc.subject Biyoloji tr
dc.subject Biochemistry en_US
dc.subject Neuroinflamation en_US
dc.subject Nöroinflamasyon tr
dc.subject Biyoteknoloji tr
dc.subject Demiyelinizan Hastalıklar tr
dc.subject Demyelinating Diseases en_US
dc.title Uzun Kodlanmayan rna X-Inaktif Spesifik Transkriptin (XIST) Beyin Organoidlerinde Nöroinflamasyon ve Miyelinleşmedeki Rolü tr
dc.title Role of Long Non-Coding RNA X-Inactive Specific Transcript (XIST) in Neuroinflammation and Myelination in Cerebral Organoids en_US
dc.type Doctoral Thesis
dspace.entity.type Publication
gdc.description.department Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
gdc.description.department Abdullah Gül University
gdc.description.endpage 179
gdc.identifier.yoktezid 991365
gdc.virtual.author Şen, Alaattin
relation.isAuthorOfPublication f652ac46-8468-4824-8f4c-d54c48b0d840
relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery f652ac46-8468-4824-8f4c-d54c48b0d840
relation.isOrgUnitOfPublication 665d3039-05f8-4a25-9a3c-b9550bffecef
relation.isOrgUnitOfPublication.latestForDiscovery 665d3039-05f8-4a25-9a3c-b9550bffecef

Files

Collections