Doktora Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/5800
Browse
3 results
Search Results
Doctoral Thesis Küresel Krizler Eşiğinde Yeniden Kentleşme Ortamı Olarak Mimarlık(2026) Dikmen, Hüseyin; Asıliskender, Burak; Akyüz, SinanBu tez, kenti ve mimarlığı yalnızca kentleşme süreçlerinin teknik, ekonomik ve idari çıktıları olarak gören baskın yaklaşımları eleştirel biçimde sorgulayarak kent ve mimarlık ilişkisinin kolektif, politik ve dönüştürücü işlevlerini yeniden tesis edecek yaklaşımların analitik bir çerçevede entagrasyonunu amaçlamaktadır. Tez, modernleşme sürecinden itibaren kentleşme dinamiklerinin özellikle neoliberal politikalarla artan bir ivmeyle tasarımı karar alma süreçlerinden soyutlamasının kentsel mekânı parçaladığını ve kolektif yaşamı zayıflattığını savunmaktadır. Tezin temel iddiası, kentsel dönüşümdeki toplumsal ve mekansal krizlerin temel sebebinin tasarım düşüncesinin yönetişim mekanizmalarında organizasyonel rolünün eksikliğinden kaynaklandığıdır. Bu bağlamda tez, Antik Yunan'daki polis kavramından, modern, postmodern ve küresel kent aşamalarına uzanan çok katmanlı bir kuramsal çerçeve geliştirmektedir. Kentin politik bir birlik mekânından ekonomik ve idari bir nesneye dönüşümünün krizleri, yönetişim yaklaşımları içerisinde katılım ve tasarım düşüncesinin kurumsallaşması yoluyla bu krizleri çözme girişimleri analiz edilmiştir. Kuramsal tartışma, tasarımın kolektif müzakere süreçleriyle bir yönetişim aracına dönüşebileceğini gösteren 'tasarım ajansı' ve 'kamu mimarı' yapılanmaları ile küresel konut kooperatifleri ve topluluk temelli modellerle somutlaştırılmıştır. Ampirik zemin olarak Türkiye'nin kentleşmesi, konut kooperatif deneyimleri incelenmiş ve 2000 sonrası dönüşüm politikaları tasarım düşüncesi perspektifinden eleştirel bir biçimde analiz edilmiştir. Uluslar arası teorik ve pratik yaklaşımlardan elde edilen bulgular çerçevesinde Türkiye için 'dönüştürücü-onarım' kavramsallaştırmasıyla 'yaratıcı yıkım' merkezli kentsel dönüşüm uygulamalarına alternatif katılım ve tasarım odaklı, kooperatif tabanlı bir model önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Mimarlık, Tasarım Düşüncesi, Tasarım Ajansı.Doctoral Thesis Uzun Kodlanmayan rna X-Inaktif Spesifik Transkriptin (XIST) Beyin Organoidlerinde Nöroinflamasyon ve Miyelinleşmedeki Rolü(2025) Pepe, Nihan Aktaş; Şen, Alaattin; Güner, Şerife AyazX-inaktif spesifik transcript (XIST) nöroinflamasyonda rol oynayan faktörlerden biridir. Bu çalışmada XIST'nin nöronal farklılaşmada, nöroinflamasyonda, miyelinasyonda, ve terapötik cevaptaki rolü ve sonuç olarak Multipl Skleroz (MS) patojenezindeki etkisi insan serebral organoidlerinde incelenmiştir. XIST susturulmuş H9 hücrelerinden elde edilen oligodendrosit içeren insan serebral organoidler FTY720 veya DMF ile muamele edilmiştir. XIST susturulmuş grupta nöronal kök hücre, eksitatör nöron, mikroglia ve olgun oligodendrosit belirteçlerinde iki kat artış belirlenmiştir. Bununla birlikte, XIST susturulması IL-10 mRNA seviyelerini 2 kata kadar artırırken, MBP ve PLP1 seviyelerini 2,3 ve 0,6 kat etkilemiştir. XIST susturulmuş dokularda Iba1 protein ifadesi üçe katlanırken, MBP'de herhangi bir artış gözlenmemiştir. Son olarak XIST susturulmuş dokularda alfa-sinüklein konsantrasyonunun 300 pg/mL'den 100 pg/mL'ye düşmesi XIST'nin antienflamatuvar yönünü ortaya koymaktadır. Zenginleştirilmiş gen seti analizleri, XIST susturulmuş grupta farklı şekilde ifade edilen genlerin daha çok nöronal ve bağışıklık ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Son olarak XIST'nin susturulmasının serebral organoidlerde enflamasyon, miyelinasyon ve nöronal büyüme ve farklılaşmada etkili olması XIST'nin MS patojenezindeki etkisini göstermektedir.Doctoral Thesis Gıda Uygulamaları İçin Gümüş nanopartikül İçeren Karabuğday Nişastası Esaslı Aktif Ambalaj Malzemelerin Geliştirilmesi(2025) Severcan, Solmaz Şebnem; Kahraman, Kevser; Aydemir, Levent YurdaerSürdürülebilir ambalajlara artan talep, biyobozunur malzemelere ilgiyi artırsa da bu malzemelerin mekanik ve bariyer özellikleri plastiklerin gerisinde kalmaktadır. Bu tez çalışmasında, karabuğday nişastası ve proteini esaslı, yeşil sentezle elde edilen gümüş nanoparçacıklar (AgNP'ler) ile güçlendirilmiş aktif, biyobozunur kompozit filmler geliştirilmiş ve Kaşar peyniri ambalajlamasında uygunlukları incelenmiştir. Kompozit filmler, Yanıt Yüzey Yöntemi ile optimize edilmiştir. Optimum kompozit film, tek polimerli filmlere kıyasla daha yüksek dayanım ve daha düşük hidrofiliklik göstermesine rağmen, bariyer özelliklerinin daha da iyileştirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu nedenle, karabuğday nişastası sodyum trimetafosfat ile çapraz bağlanmıştır. Çapraz bağlı karabuğday nişastası ve karabuğday proteini içeren kompozit filmin mekanik ve bariyer özelliklerinde iyileşmeler gerçekleşmiş; çapraz bağlanmamış kompozit filme kıyasla çekme dayanımı %81 artarken (4,2 MPa'dan 7,6 MPa'a), su buharı geçirgenliği %47 azalmıştır. Sentezlenen AgNP'ler, çapraz bağlı kompozit filme %0,5-2,5 (w/w) ilave edilerek nanokompozit filmler üretilmiştir. AgNP ilavesi filmlere antimikrobiyal özellik kazandırmış, ancak yüksek konsantrasyonlar mekanik ve bariyer performansı ile biyobozunurluğunu azaltırken suya dayanımı artırmıştır. Sitotoksisite analizleri, düşük ve orta AgNP yüklemelerinin sitotoksik olmadığını, en yüksek düzeyin (%2,5) ise doza bağlı sitotoksik etki oluşturduğunu göstermiştir. Bu filmler ile ambalajlanan Kaşar peynirleri 60 gün izlenmiştir. Çapraz bağlı kompozit filmler, biyobozunur seçenekler arasında en iyi bariyer performansını sağlamış; AgNP içeren filmler ise daha yüksek nanoparçacık düzeylerinde maya, küf ve toplam aerobik mezofilik bakteri gelişimini inhibe etmiştir.