Doktora Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/5800

Browse

Author: search.filters.author.Benli, AbdulkerimHas files: No

Search Results

Now showing 1 - 1 of 1
  • Doctoral Thesis
    Toplu Taşıma Planlaması için Matematiksel Modeller
    (2023) Benli, Abdulkerim; Akgün, İbrahim
    Bu tezde, toplu taşıma ağı tasarım problemi (TATP) ve toplu taşıma ağı tasarımı ve frekans ayarlama problemi (TATFAP) için matematiksel programlama modelleri ve çözüm metodolojileri önerilmektedir. TATP, yolcu talebini karşılamak için bir rota ağı tasarlamayı amaçlarken, TATFAP, rota tasarımına ek olarak bu rotalar için yapılan frekans ayarlanması problemini de ele almaktadır. TATP (ve TATFAP) için önerilen modeller, gerçek hayattaki toplu taşıma ağı sistemlerini gerçekçi bir şekilde modelleyebilmekte ve araç-içi seyahat süresi, aktarma, (ve ilk biniş ve aktarma duraklarındaki bekleme süreleri, araç filosu büyüklüğü, araç kapasite aşımı ve araçların verimsiz kullanımı) gibi bir çok faktörü dikkate alarak, hem yolcuların hem de toplu taşıma kuruluşunun bakış açılarını yansıtabilmektedir. Her iki problem çeşitli şekillerde daha basit ve sade hale getiren literatürdeki çalışmalardan farklı olarak, bu çalışmada önerilen modeler, yukarıda belirtilen aktarma gibi hususları dikkate alan ve bir hat (ve frekans) havuzu kullanmadan, hatları ve (frekansları) sıfırdan belirleyebilmektedir. TATP için önerilen model, Benders ayrıştırmasına dayalı bir algoritma ve Gurobi çözücüsü kullanarak çözülmüştür. TATFAP için önerilen model ise Gurobi tabanlı Düğüm Gevşetme Sezgiseli kullanılarak çözülmüştür. Önerilen modellerin geçerliliği, literatürdeki kıyaslama amaçlı kullanılan veri kümeleri esas alınarak doğrulanmıştır. Ayrıca, Türkiye'nin Kayseri şehrindeki halk otobüsü ulaşım ağı esas alınarak oluşturulan senaryolar için modeller kullanılarak elde edilen analiz sonuçları sunulmuştur. Sonuçlar, önerilen modellerin literatürdeki çoğu algoritmadan daha iyi çözümler üretildiğini ve toplu taşıma planlamacıları tarafından bir karar destek mekanizması olarak kullanılabileceğini göstermektedir.