Doktora Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12573/5800
Browse
1 results
Search Results
Doctoral Thesis Küresel Krizler Eşiğinde Yeniden Kentleşme Ortamı Olarak Mimarlık(2026) Dikmen, Hüseyin; Asıliskender, Burak; Akyüz, SinanBu tez, kenti ve mimarlığı yalnızca kentleşme süreçlerinin teknik, ekonomik ve idari çıktıları olarak gören baskın yaklaşımları eleştirel biçimde sorgulayarak kent ve mimarlık ilişkisinin kolektif, politik ve dönüştürücü işlevlerini yeniden tesis edecek yaklaşımların analitik bir çerçevede entagrasyonunu amaçlamaktadır. Tez, modernleşme sürecinden itibaren kentleşme dinamiklerinin özellikle neoliberal politikalarla artan bir ivmeyle tasarımı karar alma süreçlerinden soyutlamasının kentsel mekânı parçaladığını ve kolektif yaşamı zayıflattığını savunmaktadır. Tezin temel iddiası, kentsel dönüşümdeki toplumsal ve mekansal krizlerin temel sebebinin tasarım düşüncesinin yönetişim mekanizmalarında organizasyonel rolünün eksikliğinden kaynaklandığıdır. Bu bağlamda tez, Antik Yunan'daki polis kavramından, modern, postmodern ve küresel kent aşamalarına uzanan çok katmanlı bir kuramsal çerçeve geliştirmektedir. Kentin politik bir birlik mekânından ekonomik ve idari bir nesneye dönüşümünün krizleri, yönetişim yaklaşımları içerisinde katılım ve tasarım düşüncesinin kurumsallaşması yoluyla bu krizleri çözme girişimleri analiz edilmiştir. Kuramsal tartışma, tasarımın kolektif müzakere süreçleriyle bir yönetişim aracına dönüşebileceğini gösteren 'tasarım ajansı' ve 'kamu mimarı' yapılanmaları ile küresel konut kooperatifleri ve topluluk temelli modellerle somutlaştırılmıştır. Ampirik zemin olarak Türkiye'nin kentleşmesi, konut kooperatif deneyimleri incelenmiş ve 2000 sonrası dönüşüm politikaları tasarım düşüncesi perspektifinden eleştirel bir biçimde analiz edilmiştir. Uluslar arası teorik ve pratik yaklaşımlardan elde edilen bulgular çerçevesinde Türkiye için 'dönüştürücü-onarım' kavramsallaştırmasıyla 'yaratıcı yıkım' merkezli kentsel dönüşüm uygulamalarına alternatif katılım ve tasarım odaklı, kooperatif tabanlı bir model önerilmiştir. Anahtar kelimeler: Kentsel Dönüşüm, Mimarlık, Tasarım Düşüncesi, Tasarım Ajansı.