Ates, NurayUzal, NıgmetErden, Mehmet DağhanÖzcan, Özlem2026-03-232026-03-2320231012-2354https://hdl.handle.net/20.500.12573/5844https://search.trdizin.gov.tr/en/yayin/detay/1360230Küresel nüfus hızla artmaya devam ederken, gıda arzının güvenliğini sağlamak için gübre giderek daha önemli hale gelmektedir. Fosfat (PO4-3), gübrelerdeki ana bileşen olduğundan, alternatif PO4-3 kaynaklarına yönelik arz artmaktadır. İleri ozmoz (FO) prosesi, nütrient konsantrasyonu ve geri kazanımı için umut verici, düşük maliyetli ve düşük tıkanmaya neden olan bir membran prosesi olarak son zamanlarda daha fazla dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, ön arıtımı yapılmış evsel atıksulardan PO4-3 geri kazanımında FO prosesinin etkinliği değerlendirilmiştir. FO prosesinin etkinliği, iki farklı konsantrasyonda (1 ve 2 M) iki farklı çekme çözeltisi (MgCl2 ve NaOAc) ve iki farklı geri kazanım oranı (%60 ve %80) kullanılarak araştırılmıştır. FO deneylerinde en yüksek PO4-3 konsantrasyonu, 23,20 mg/L ile %60 geri kazanım oranında ve 2 M MgCl2 çekme çözeltisi konsantrasyonu ile elde edilmiştir.As the global population continues to grow rapidly, fertilizers are becoming increasingly crucial for ensuring the security of food supply. Because phosphate is the key component in fertilizers, there is an increasing demand for alternative phosphate (PO43-) sources. The forward osmosis (FO) process has gained more attention recently as a promising, low-cost and low-fouling membrane process for nutrient concentration and recovery. In this study, the efficiency of the FO process was evaluated in recovering PO43- from pre-treated municipal wastewater. The effectiveness of the FO process was investigated using two different draw solutions (MgCl2 and NaOAc) at two different concentrations (1 and 2 M) and two different recovery rates (60% and 80%). The highest PO43- concentration of 23.20 mg/L was obtained in FO experiments at 60% recovery rate and with the concentration of the 2 M MgCl2 draw solution.eninfo:eu-repo/semantics/openAccessÇevre MühendisliğiYeşil, Sürdürülebilir Bilim Ve TeknolojiArticle